Left arrow Go Back

EKONOMIJA B’XOGĦOL GĦAL KULL MIN IRID JAĦDEM

PR1003
Date Icon 14/06/2004

“Il-Gvern hu determinat li jkompli jwettaq id-deċiżjonijiet u l-bidliet kollha meħtiega biex jara li l-ekonomija tirranka f’ritmu ta’ tkabbir, b’saħħtu biżżejjed biex ikun hawn xogħol għal kull min irid jaħdem. Jekk l-ekonomija tikber, il-problema ma tibqax in-nuqqas ta’ impjiegi, iżda n-nuqqas ta’ ħaddiema. Hu għalhekk li l-pajjiż irid ikompli jieħu l-miżuri meħtieġa biex jagħmilha possibbli li n-nisa b’responsabbiltajiet ta’ familja, jkunu jistgħu jidħlu fid-dinja tax-xogħol.  Il-pajjiż ma jistax jirbaħ din l-isfida b’suċċess sħiħ, mingħajr sforz nazzjonali  bil-parteċipazzjoni tas-soċjeta` ċivili kollha, b’mod partikolari tal-Unjons u ta’ Min Iħaddem.”Dan sostnih Louis Galea, il-Ministru responsabbli għall-impjiegi, meta ndirizza l-Forum  organizzat mid-Diviżjoni Riċerka u Żvilupp tal-Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ (ETC), dwar “In-Nisa u d-Dinja tax-Xogħol - Kultura jew Kondizzjonijiet?”, fil-Lukanda Phoenicia Hotel, Floriana.   

Louis Galea beda biex fisser li kulħadd irid jifhem x’dinja ta’ xogħol qed tiżviluppa illum u kemm hi differenti minn tal-bieraħ. Dak li jiġri fid-dinja u fis-soċjeta`, bit-tajjeb u l-ħażin tiegħu, qed ibiddel il-mod kif il-familji jgħixu u jaħdmu.  

“Huwa fatt li l-kwalita` tal-ħajja f’Malta tant tjiebet li m’għadux aktar possibbli noħolqu impjiegi b’pagi baxxi. Lanqas mhu possibbli li l-Gvern jippermetti mpjiegi bla bżonn u mhux produttivi fis-settur pubbliku. Ċerti xogħlijiet fl-industrija tal-kostruzzjoni u xogħol ieħor ta’ strapazz mhux qed isibu l-ħaddiema li għandhom bżonn. Huwa fatt ukoll li f’oqsma ta’ servizzi u teknoloġija għandna bżonn aktar ħaddiema mħarrġa u kompetenti. Għalhekk il-Gvern qed jaħdem biex jassigura ambjent, burokrazija u infrastruttura li jistimolaw l-ekonomija, l-investiment,  u l-ħolqien ta’ l-impjiegi.  

Is-suċċess ta’ din il-politika bilfors iqanqal il-kwestjoni tas-sehem tal-mara fid-dinja tax-xogħol. Din hi kwestjoni fejn insibu nisġa komplessa ta’ valuri, kultura, mentalita`, fatturi ekonomiċi u soċjali, prattiċi ta’ xogħol, aspetti ta’ kompetittivita` u produttivita`.  Hu għalhekk tajjeb ħafna li l-KXT u l-NSO wettqu riċerka biex jeżaminaw x’inhuma l-fatturi kritiċi li jinfluwenzaw il-mara toħroġ taħdem jew tirritorna fis-suq tax-xogħol. Dan hu suggett ta’ rilevanza immedjata mhux biss għall-organizazzjonijiet b’interess fl-istatus tal-mara, iżda wkoll għas-soċjeta` kollha u għal diversi dipartimenti tal-Gvern. 

Il-Gvern preżenti mhux biss hu mibni fuq il-valur ta’ l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, iżda għandu ir-‘record’ ta’ miżuri posittivi biex din l-ugwaljanza tissarraf kuljum fil-ħajja tas-soċjeta` tagħna. Il-Kostituzzjoni, liġijiet speċjali, u strutturi pubbliċi huma kollha frott tal-Gvern preżenti li jemmen bil-fatti li l-ebda qasam tal-ħajja tal-poplu tagħna ma tista` tirnexxi bis-sħiħ mingħajr is-sehem fuq bażi ta’ ugwaljanza bi dritt, tal-mara Maltija u Għawdxija. Sa ftit tas-snin ilu, il-mara kienet għadha qiegħda tiġi mitluba tieqaf taħdem hekk kif tiżżewweġ.  Hija saħansitra kienet titħallas paga inqas għall-istess xogħol minħabba li kienet mara.  Il-mara kienet ukoll tingħata t-tieni post fil-familja fejn hija ma kellha l-ebda setgħa fuq il-propjeta` miksuba wara ż-żwieġ. 

Is-sehem tal-mara fid-dinja tax-xogħol jinħtieġ infrastruttura legali u soċjali moderna bħala appoġġ għal żvilupp fil-kultura ġenerali u fil-prattiċi tax-xogħol b’mod partikolari. 

Il-Kummissjoni Nazzjonali għall-Promozzjoni tal-Ugwaljanza bejn l-Irġiel u n-Nisa imwaqqfa din is-sena, il-liġi tal-2003 dwar l-Ugwaljanza bejn l-Irġiel u n-Nisa, u l-Att dwar ix-Xogħol u r-Relazzjonijiet Industrijali huma is-sinsla ta’ l-infrastruttura legali meħtieġa. Diversi dipartimenti u aġenziji tal-Gvern illum huma proattivi ħafna biex ixettlu l-kultura u l-mentalita`li tirrikonoxxi bil-fatti ta’ kuljum din l-ugwaljanza.  

Fil-qasam politiku, il-Gvern qed juri kontinwament bil-fatti kemm irid iġib il-quddiem l-istatus tal-mara billi l-Membri Parlamentari kollha nisa fuq in-naħa tiegħu, tahom responsabbilita` ministerjali, għadu kif ħatar l-ewwel Segretarju Permanenti mara, wettaq bidliet politiċi kbar li daħħlu l-mara fil-gvernijiet lokali, u il-ħin kollu jinsisti biex aktar nisa jingħataw l-opportunita` ta’ tmexxija f’kull livell. 

Meta wieħed jitkellem fuq il-mara fid-dinja tax-xogħol, irid mill-ewwel jiddistingwi n-nisa li għandhom xi responsabbilita` jew trobbija ta’ l-ulied jew ta’ kura u ħarsien ta’ membri anzjani jew bi bżonnijiet speċjali fil-familja. In-nisa li ma jaqgħux f’din il-kategorija diġa` jgawdu l-milja tal-ugwaljanza anke jekk fadal xi jsir biex in-numru ta’ dawn fil-livelli ta’ management u tmexxija jiżdied. 

Fis-suq tax-xogħol sal-eta ta’ ħamsa u għoxrin sena insibu li hemm nisa jaħdmu kważi daqskemm irġiel. Iżda wara din l-eta` in-numru ta’ nisa jonqos biex għandna kwazi 34% minn dawk jaħdmu nisa paragun ma’ 73% irġiel. Tajjeb wieħed jgħid li fl-aħħar għaxar snin ir-rata tan-nisa jaħdmu żdiedet b’14%. Hemm ħafna aktar nisa jaħdmu part-time bħala l-impjieg prinċipali tagħhom milli irġiel, u hemm ħafna anqas nisa li jaħdmu għal rashom. Ir-rata medja ta` nisa jaħdmu fil-pajjiżi membri ta` l-Unjoni Ewropea hija ta` madwar 56%. 

Fost il-fatturi għal dawn id-differenzi insibu : it-trobbija ta’ l-ulied; in-nuqqas ta’ faċilitajiet għalħarsien ta’ ulied taħt it-tliet snin; u id-diffikultajiet biex mara tirritorna fis-suq tax-xogħol wara snin maqtugħa minnu.       

Skond il-KXT  iċ-ċifra ta’ nisa jirreġistraw għax-xogħol hi ta’ 8.2% għalkemm in-nisa idumu jirreġistraw għax-xogħol anqas mill-irġiel. Skond il-Labour Force Survey żewġ terzi tan-nisa li ma jaħdmux jgħidu li għandhom responsabbiltajiet tal-familja jew kura fil-familja, l-oħrajn jgħidu għaliex huma irtirati. 

Sa minn tliet snin it-tfal kollha jmorru fil-Kindergarten iżda għal sitt sigħat biss fil-ġurnata u mhux fil-vaganzi ta’ l-iskola. Għal tfal taħt it-tliet snin, in-nanniet u l-familja estiża għadhom l-appoġġ l-aktar importanti. Ma jeżistux faċilitajiet biżżejjed u tal-kwalita` meħtieġa għall-ħarsien ta’ tfal  f’din l-eta`, filwaqt li mhux il-ġenituri kollha jistgħu iħallsu l-miżati li jeżistu llum. 

Fil-qasam ta’ l-edukazzjoni nistgħu ngħidu li seħħet rivoluzzjoni taħt il-Gvern preżenti. Minn 23% in-numru ta’ nisa fil-livell post-sekondarju u terzjarju tela` għal 50%, filwaqt li fl-Universita` biss leħaq iċ-ċifra ta’ 60%, għalkemm jonqos xi jsir biex aktar nisa fl-Universita` u fl-MCAST jidħlu f’oqsma ta’ studju u taħriġ tradizzjonalment assoċjati ma’ l-irġiel bħal inġinerija, teknoloġija, xjenza, arkittetura, u kompjuters. Dawn l-għażliet jistgħu ikunu dipendenti fuq it-trobbija tat-tfajliet li jiġu imressqa kemm mill-ġenituri u kif ukoll mill-għalliema tagħhom lejn suġġetti ikkunsidrati minnhom bħala adattati għan-nisa.  Jista` jkun ukoll li t-tfajliet qegħdin jagħżlu dawn il-karrieri għax jiddejqu jaħdmu f'ambjent iddominat totalment mill-irġiel.  L-għażla tal-karriera jista` jkun hija ddominata wkoll mill-ħtiġijiet familjari fejn in-nisa jagħżlu karrieri li permezz tagħhom jirnexxielhom ilaħqu kemm mal-familja u kif ukoll mal-karriera.   

Minn naħa l-oħra in-nisa li jaħdmu, jagħżlu karrieri marbuta mar-rwol tan-nisa fis-soċjeta`.  Ħafna jaħdmu fis-settur tas-servizzi u l-ħwienet jew jaħdmu bħala skrivana.  Sa ftit taż-żmien ilu numru konsiderevoli kienu għadhom qegħdin jaħdmu bħala machine operators fis-settur tal-manifattura. Ftit huma dawk in-nisa li jaħdmu f’pożizzjonijiet għolja kemm fis-settur pubbliku u kif ukoll dak privat.  Sa Diċembru 2003 ir-rata tan-nisa f’pożizzjonijiet għolja kienet 5.5% fil-waqt li dik ta` l-irġiel kienet 11.1%.   Jidher li kull ma jmur qiegħed ikun hemm żieda fin-numru ta` nisa professjonisti dan minħabba in-numru akbar ta` nisa li qegħdin ikomplu jistudjaw, madanakollu ftit huma dawk in-nisa li qegħdin iħaddnu pożizzjonijiet għolja ta` tmexxija.  Li jkollna nisa f’dawn il-pożizzjonijiet huwa importanti għax b’hekk ikollna iktar lok għal diversita` u nkunu nistgħu nassiguraw iktar li l-ħtiġijiet tan-nisa ikunu protetti. 

Il-qafas leġislattiv qiegħed ukoll joffri lin-nisa li joħorġu jaħdmu numru ta` miżuri ġodda li ma kinux jeżistu qabel ħlief għal dawk in-nisa li jaħdmu fis-settur pubbliku bħall-‘leave’ speċjali għaż-żamma u l-kura ta` tfal żgħar.  Huma qegħdin joffru ukoll iktar protezzjoni għal dawk il-ħaddiema li jaħdmu 'part-time' li kif jaf kulħadd ħafna minnhom huma nisa.  Insibu fihom aktar protezzjoni għal dawk il-persuni li jistgħu isofru minn abbuż sesswali inkluż abbuż fuq il-post tax-xogħol.  Dawn il-miżuri flimkien ma` tibdiliet oħra qed iwasslu biex ikollna soċjeta` aktar ugwali, soċjeta` li tagħraf il-ħtiġijiet u d-drittijiet ta` kull wieħed u waħda minnha.   

Id-differenzi jidhru wkoll meta inħarsu lejn l-ammont ta` sigħat li n-nisa jaħdmu.  In-nisa jaħdmu ħafna inqas sigħat minn dak ta` l-irġiel dan għaliex ir-rata ta` nisa li jaħdmu fuq bażi part-time jew sigħat imnaqqsa huwa ferm akbar minn dak ta` l-irġiel.  Ir-raġuni prinċipali li n-nisa jagħżlu li jaħdmu sigħat imnaqqsa tkun li jkunu jridu jieħdu ħsieb it-trobbija tat-tfal u l-familja.   

Għalkemm il-fatt li n-nisa jiddeċiedu jaħdmu fuq bażi part-time huwa wieħed tajjeb għax b’hekk huma jkunu jistgħu ikomplu jipparteċipaw fil-qasam tax-xogħol u jlaħħqu mal-obbligi tagħhom lejn il-familja, għandna noqgħodu attenti li dawn in-nisa igawdu minn kundizzjonijiet ta` xogħol tajba daqs ta` ħaddieħor.   

Barra minn hekk il-fatt li n-nisa qegħdin joħorġu jaħdmu fuq bażi part-time m’għandiex titqies bħala l-unika soluzzjoni ta` kif wieħed iħajjar aktar nisa joħorġu jaħdmu fis-suq tax-xogħol.  Hekk kif jispiċċaw mill-obbligi tax-xogħol, in-nisa għadhom qegħdin ikunu prinċiparjament responsabbli mit-trobbija tat-tfal u tal-familja.  Jekk in-nisa mhux ser jingħataw dak l-appoġġ meħtieġ u l-istrutturi meħtieġa biex huma jlaħħqu kemm max-xogħol u kif ukoll mal-familja nirriskjaw li jkollna persuni mdejjqa u mhux kuntenti fil-ġirja tagħhom biex ilaħħqu ma` l-impenji differenti fil-ħajja tagħhom.   

In-nisa jeħtieġu l-għajnuna biex irabbu t-tfal tagħhom, biex jieħdu ħsieb il-familjari tagħhom, biex ikollhom iċ-ċans jiżviluppaw il-personalita` tagħhom permezz tax-xogħol u attivitajiet oħra fis-soċjeta`.  In-nisa ma jistgħux jagħmlu dan kollu waħedhom.  Jeħtieġu l-appoġġ kontinwu tas-sieħeb u tal-familji tagħhom, jeħtieġu servizzi għaż-żamma u l-kura tat-tfal ta` kwalita` għolja, jeħtieġu postijiet tax-xogħol li jkunu miftuħa għall-bżonnijiet personali tal-ħaddiema tagħhom.  Dawn il-ħtiġijiet iridu jiġu ikkunsidrati u meqjusa f’kull deċiżjoni li tittieħed kemm fuq il-postijiet tax-xogħol, fid-djar u kif ukoll minn awtoritajiet għolja inkluż il-Gvern.   

Għal dan l-iskop din is-sena ġiet imwaqqfa l-Kummissjoni Nazzjonali għall-Promozzjoni u l-Ugwaljanza għall-Irġiel u n-Nisa biex tipproteġi d-drittijiet tal-persuni fl-oqsma kollha tal-ħajja inkluż dak tax-xogħol.  Permezz ta` din il-Kummissjoni ix-xogħol f’dan il-qasam ser ikun iktar koordinat u b’hekk jista` jiġi assigurat li l-pożizzjoni tan-nisa fis-soċjeta` titjieb dejjem aktar. 

Il-pożizzjoni tan-nisa fil-qasam tax-xogħol hija ukoll wieħed mis-suġġetti ewlenija tal-Pjan Nazzjonali għax-Xogħol li qiegħed jiġi diskuss bħalissa.  Il-partijiet kollha qegħdin iħossu l-ħtieġa li post il-mara fid-dinja tax-xogħol huwa importanti kemm għax l-ekonomija ta` Malta u r-riżorsi tagħha jiġu użati aħjar u kif ukoll għax ikun hemm il-kontribut siewi tal-ħaddiema kollha.  Dawn l-inizjattivi jawguraw tajjeb ħafna għall-futur u għall-pożizzjoni tan-nisa fis-soċjeta`.  Il-kontribut tan-nisa huwa wieħed siewi u meħtieġ f’kull qasam inkluż dak tad-dinja tax-xogħol.”
Share this Press Release Icon socials Icon socials Icon socials Icon socials

Other Press Releases:

PRESS RELEASE BY THE MINISTRY FOR EQUALITY AND CIVIL RIGHTS Malta records one of the strongest improvements in gender equality in the EU

PR261938en

PRESS RELEASE BY THE MINISTRY FOR EQUALITY AND CIVIL RIGHTS Malta records o...

STQARRIJA MILL-MINISTERU GĦALL-UGWALJANZA U D-DRITTIJIET ĊIVILI Malta tirreġistra wieħed mill-akbar avvanzi fl-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-UE

PR261938

STQARRIJA MILL-MINISTERU GĦALL-UGWALJANZA U D-DRITTIJIET ĊIVILI Malta tirre...

More Press Releases Right arrow