Rapport qasir tal-Hidma ta' l-Ewwel sena ta' l-Ewwel Legislatura tal-Gvern tas-Segretarjat Parlamentari ghad-Drittijiet tan-Nisa

1. It-Twettiq tal-Programm Elettorali tal-Gvern

1.1 Il-Gvern saóóaó il-makkinarju nazzjonali fil-qasam tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-iríiel billi waqqaf Segretarjat Parlamentari æad-Drittijiet tan-Nisa. Dan sabiex ikompli jiíi ntegrat il-prinðipju ta' ugwaljanza effettiva bejn in-nisa u l-iríiel f'kull qasam tas-soðjetà Maltija. Importanza næatat b'mod partikolari lil tlett oqsma:

• is-sehem tan-nisa fid-dinja tax-xoæol
• is-sehem tan-nisa fit-teóid tad-deðiújonijiet
• il-óajja privata tan-nisa u l-óajja tal-familja.

2. Liíi æall-Ugwaljanza

2.1 Bil-æan li jissaóóaó it-tibdil fil-liíijiet u fil-Kostituzzjoni sabiex f'pajjiúna nisa u ríiel ikollhom l-istess drittijiet quddiem il-liíi, kumitat imwaqqaf apposta qed jaódem æal provvediment ta' mezz prattiku ta' rimedju æal persuni li jóossuhom diskriminati. Din il-liíi æandha tipprovdi æall-Kummissjoni li jkollha l-poter u r-rizorsi biex tinvestiga kaúijiet ta' diskriminazzjoni a baúi ta' sess u taæti rimedju fejn jinstab li seóóet diskriminazzjoni.

3. Kundizzjonijiet tax-Xoæol

3.1Emendiæall-Att li jirregola l-Kundizzjonijiet tax-Xoæol (CERA)

3.1.1 Qed isiru proposti æall-aííornament tað-CERA b'emfasi speðjali fuq dawk l-aspetti li jolqtu mill-qrib il-mara fid-dinja tax-xoæol, bóal taórií, aððess, reklamar u ntervisti æall-impieg, pagi ndaqs æal xoæol ta' l-istess valur, l-eliminazzjoni tad-diskriminazzjoni a baúi ta' stat maritali u/jew maternita', xoæol part-time, abbuúi sesswali, produzzjoni, overtime, protezzjoni tas-saóóa speðjalment waqt it-tqala, óinijiet flessibli u job-sharing.

3..2 Xoæol full-time b'óinijiet anqas

3.2.1 Íew diskussi proposti mal-Management and Personnel Office æall-introduzzjoni ta' óinijiet ta' xoæol imqassra æall-impjegati full-time fis-settur pubbliku li jew æandhom tfal úæar, inkella íenituri u aówa anzjani jew morda.

3.3 Servizz ta' Childcare

3.3.1 Childcare Centre

3.3.1.1 Tlesta x-xoæol biex jinfetaó l-ewwel childcare centre bóala proíett pilota íewwa l-Kalkara. Dan ser jilqa' 25 tifla u tifel taót it-tliet snin.

3.3.2 Att æall-Iúvilupp Industrijali (IDA)

3.3.2.1 Saru emendi æall-IDA li issa toffri inðentivi u sussidji lill-kumpaniji privati biex dawn jipprovdu s-servizz ta' childcare lill-impjegati taæhom.

3.3.3 Taærif

3.3.3.1 Inæata taærif u dokumentazzjoni lil dawk il-persuni u kumpaniji privati u entitajiet pubblici li talbu æajnuna f'dan il-qasam.

4. Vjolenza domestika

4.1 Liíijiet

4.1.1 Twaqqaf kumitat ta' esperti biex jara x'tibdil leíislattiv jeótieí li jsir sabiex in-nisa jkollhom aktar protezzjoni f'kaúijiet ta' vjolenza domestika. Ir-rapport ta' dan il-kumitat qed ikun diskuss ma' l-Uffiððju ta' l-Avukat Íenerali.

4.2 Xelters

4.2.1 Flimkien mal-SWDP qed isir xoæol biex ikun hawn aktar akkomodazzjoni li toffri kenn æan-nisa u t-tfal taæhom vittmi ta' vjolenza.

5. Il-Livell fejn jittieódu d-deðizjonijiet

5.130% tan-nominazzjonijiet fuq bordijiet tal-Gvern

5.1.1 Bdiet titwettaq il-politika tal-Gvern favur preúenza akbar ta' nisa fit-teóid tad-deðiújonijiet. Æalhekk 30% tan-nominazzjonijiet fuq bordijiet u kumitati pubbliði qed ikunu riservati æan-nisa. Sa Settembru 1997, il-óatriet tan-nisa kienu jiffurmaw 17% tal-óatriet kollha.

5.2 20% tal-postijiet fil-livell eúekuttiv

5.2.1 Sar xoæol mal-Management and Personnel Office biex 20% tal-postijiet fil-livell eúekuttiv tas-servizz pubbliku jkunu riservati æan-nisa. L-istatistika neðessarja níabret u issa ntalbet l-æajnuna tal-Commonwealth Fund for Technical Co-operation biex jiíi ndirizzat dan il-qasam.

5.3 Il-Kors "Women in Management"

5.3.1 Inæatat æajnuna æal taórií ta' uffiðjali nisa trejd unjonisti f'kors dwar "Women in Management".

5.4 Il-Kors "Women and Development"

5.4.1 Æat-tieni sena, kienet issussidjata parti mill-ispiúa ta' dan il-kors ta' sentejn, li jwassal æal diploma, organizzat mill-Universita ta' Malta. Parti mix-xoæol prattiku tal-Kors qed isir b'kollaborazzjoni mas-Segretarjat.

5.5 Direttorju tan-Nisa Maltin

5.5.1 Kompla l-íbir ta' taærif dwar il-kwalifiki u l-esperjenzi ta' nisa Maltin li jinúamm fid-direttorju tan-nisa. Dan jæin biex aktar nisa jkunu nominati f'poúizzjonijiet ta' responsabbilta.

5.6 Nisa fil-Kunsilli Lokali

5.6.1 Æall-elezzjonijiet li saru fi 22 lokalita' f'Marzu 1997, sar taórií lill-kandidati nisa fil-leadership u communication skills.

6. Nisa Anzjani

6.1 Seminar Nazzjonali

6.1.1 Flimkien mal-INIA sar seminar nazzjonali dwar in-nisa anzjani fejn íew indirizzati il-búonnijiet partikolari ta' dawn in-nisa. Saru proposti kemm mill-esperti kif ukoll mill-parteðipanti.

6.2 Pensjonijiet æan-Nisa Miúúewía

6.2.1 Saru proposti biex il-pensjoni ta' l-irtirar tinqasam indaqs f'úewí ðekkijiet separati fuq isem ir-raíel u fuq isem il-mara, jekk u meta d-Dipartiment tas-Sigurta Soðjali jkollu talba speðifika min-naóa waóda tal-partijiet miúúewíin.

7. Edukazzjoni

7.1 Il-Kurrikulu Nazzjonali

7.1.1 Proposti li tressqu lid-Diviújoni ta' l-Edukazzjoni íew inkluúi fit-tfassil tal-kurrikulu nazzjonali. Dawn kienu dwar:

• kif l-aójar jintlaóaq l-æan li tfal bniet u subien igawdu minn opportunitajiet indaqs ta' taælim u taærif, u
• kif l-edukazzjoni f'Malta sservi æat-trawwim ta' kultura favur l-ugwaljanza bejn nisa u ríiel.

7.2 Manwal ta' Taórií æall-Æalliema - Lejn l-Ugwaljanza bejn in-Nisa u l-Iríiel

7.2.1 Tlesta l-Manwal ta' Taórií li kien imfassal æall-æalliema tal-Personal and Social Education. L-uúu ta' dan il-ktejjeb æandu jæin biex titqajjem kuxjenza dwar l-ugwaljanza fost iz-zæazaæ.

8.Ðentru ta' Riðerka u Dokumentazzjoni

8.1 Sar katalogar tal-materjal eúistenti fid-Dipartiment u íie mistóarreí x'tipi ta' pubblikazzjonijiet u studji akkademiði hemm búonn biex jittwaqqaf ið-Ðentru ta' Dokumentazzjoni u Riðerka. Fl-istess óin saru kuntatti mas-sorsi prinðipali fejn hemm statistika miíbura imma mhux pubblikata

9.Mainstreaming

9.1Focal Points on Gender Equality

9.1.1 Biex id-dipartimenti u l-korporazzjonijiet parastatali jkunu mæarrfin bil-politika ta' l-Amministrazzjoni preúenti dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi, sar workshop æall-focal points on gender equality, fejntqassam dokument li jinkorpora l-policies tal-Gvern.. Tfasslu linji biex il-miúuri mehuda favur l-ugwaljanza jinæataw prominenza fir-rapporti.

9.2 White Papers

9.2.1 Wara li sar studju ta' diversi white papers, saru proposti dwar kif tista' tkun implimentata b'mod effettiv il-politika ta' ugwaljanza fl-oqsma relevanti. Dawn jinkludu:

• Opportunitajiet indaqs æal persuni b'diúabilita
• White Paper æal Universita aktar Moderna, Demokratika u Trasparenti
• A Discussion Paper for Post 16 Vocational Education and Training (VET)
• Il-Modernizzazzjoni tal-Óila Militari tal-Forzi Armati
• Rapport dwar l-Organizzazzjoni u l-Istruttura Maniíerjali tal-Korp tal-Pulizija

10. Taærif u Pubblikazzjonijiet

10.1 Iníabret statistika u íew ippubblikati 3 rapporti:

• Gender Trends in Malta - A Statistical Profile
• Equal Status of Women, Annual Report 1996
• Rapport ta' Óidma 1996, tal-Kummissjoni Æall-Avvanz tal-Mara

11. Internazzjonali

11.1 Il-Konvenzjoni tal-Ínus Magóquda dwar it-Tneóóija

ta' kull Góamla ta' Diskriminazzoni Kontra n-Nisa (CEDAW)

11.1.1 Tfassal l-ewwel abbozz tar-rapport dwar it-twettiq tað-CEDAW li Malta rratifikat fl-1993. Ir-rapport jinkludi parti dwar l-oqsma legali, politiði, ekonomiði, u soðjali tal-pajjiú u parti oóra dwar 16 l-Artiklu tal-Konvenzjoni dwar aspetti differenti marbutin ma' l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-iríiel fis-soðjeta Maltija.

11.2 L-Organizazzjoni Dinjija tax-Xogóol(ILO)

11.2.1 Kienu sottomessi úewí rapporti lill-ILO, dwar:

• Konvenzjoni 100, Equal Remuneration
• Konvenzjoni 111 - Discrimination in Respect of Employment and Occupation

11.2.2 Tóejja rapport dwar in-Nisa u x-Xogóol f'Malta góall-Ambaxxata Maltija, f'Bonn.

11.3 Commonwealth Secretariat

11.3.1 Tóejjew úewí rapporti góall-Commonwealth Secretariat dwar

• Il-Makkinarju Nazzjonali dwar l-Ugwaljanza
• In-Nisa u l-Politika