Left arrow Go Back

Diskors mill-Onor. Chris Said, Segretarju Parlamentari għall-Konsultazzjoni Pubblika u Informazzjoni waqt Seminar tal-GWU bit-tema ‘Għawdex Reġjun’ – Marsalforn Għawdex -  27 ta’ Novembru 2009

pr2042
Date Icon 26/11/2009
Kifjuruna l-istoriċi, il-ħajja f’Għawdex dejjem kienet xi ftit differenti minn dik f’Malta. Bil-baħar jagħmilha gżira f’arċipelagu ta’ gżejjer, bil-portijiet u l-ajruport ewlenin ibbażati fil-gżira ewlenija u bl-insularità doppja tagħna, jeżistu karatteristiċi f’Għawdex li ma ssibhomx f’Malta. Dawn ġew studjati u dokumentanti. Fil-fatt, illum nitkellmu dwar il-karattru Għawdxi; il-ħaddiem tipiku Għawdxi, l-identità Għawdxija; id-djalett Għawdxi u l-mod ta’ għajxien tagħna.
Bir-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew fl-1998dwar l-istatus ta’ gżira/reġjun, naraw li Għawdex jidħol perfettament fid-deskrizzjoni li fassal dan il-Parlament. “Gzira reġjun,” ġie dikjarat, “tikkonsisti f’parti minn Stat Membru, iżda li tkun kompletament ċirkondata bil-baħar, ma jkollha l-ebda kuntatt fiżiku mal-gżira prinċipali u ma tkunx belt kapitali ta’ xi pajjiż.” Dik hija s-sitwazzjoni tal-gżira tagħna.
Sa minnsnin twal ilu dejjem inħass il-bżonn li f’Għawdex ikun hemm struttura reġjonali amministrattiva biex tidentifika u timplimenta dawk il-miżuri speċifiċi li l-iżjed għandu bżonn Għawdex.
L-Għawdxinminn dejjem għarfu li ħadd ma jaf lil Għawdex daqs l-Għawdxin infushom. Fl-1961, per eżempju, twaqqaf il-Kunsill Ċiviku ta’ Għawdex biex jaħdem esklussivament għall-interessi tal-gżira. Kważi 25 sena wara, fl-1987, twaqqaf il-Ministeru għal Għawdex, fejn għall-ewwel darba, Għawdex ingħata siġġu Ministerjali b’Ministeru sħiħ iddedikat għalih. Riċentement għamilna pass ieħor ’il quddiem bit-twaqqif tal-Kumitat Reġjonali ta’ Għawdex tal-MCESD u bil-ħolqien tal-kunċett tar-reġjun ta’ Għawdex fil-politika aġġornata tal-gvern lokali.
Illum, apparti Ministeru ddedikat għal Għawdex,għandna 14-il Kunsilli Lokali li ser ikunu qed jingħaqdu flimkien f’din l-istruttura reġjonali ġdida. Għandna wkoll l-Assoċjazzjoni tat-Turiżmu Għawdxija u l-Kamra tal-Kummerċ Għawdxija.
Ħbieb, kull ma jmur qed inħoss dejjem aktar sensta’ inizjattiva ġej minn bosta setturi u rieda li lil din il-gżira mmexxuha ’l quddiem.
Qegħdin hawn dalgħodu biex niddiskutu l-futurta’ Għawdex. Wara l-aħħar Budget tal-Gvern, li fih rajna injezzjoni ta’ 25 miljun euro fi 3 snin għat-twettiq tal-viżjoni eko-Għawdex, il-futur jawgura tajjeb.  Tmenin proposta tanġibbli li bihom nistgħu verament nibdew nibdlu l-gżira tagħna.
Sa minn qabel ma Malta saret membru fl-UnjoniEwropea, ġie ddikjarat b’mod qawwi mill-Gvern li Għawdex għandu bżonn attenzjoni speċjali. Għal din ir-raġuni gawdejna bi sħiħ mill-Programm ta’ Fondi ta’ qabel l-adeżjoni, li permezz tagħhom sar xogħol li kien ilu jistenna li jsir u twettaq pjan ta’ fejn nixtiequ nwasslu lil Għawdex fis-snin li ġejjin.
Nitkellmu dwar bosta bidliet li rridu narawiseħħu. Fosthom hemm tlieta importanti:

·        Irridu titjib fl-infrastruttura tat-trasport lokali

·        Irridu titjib fl-infrastruttura bażika tal-gżira - li għandha tgħin fil-kompetittività tas-settur turistiku billi ssaħħaħ is-swieq li għalihom nimmiraw u ttejjeb il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodott turistiku Għawdxi.

·        U rridu li ssir ħidma kbira biex niġġeneraw ix-xogħol bl-iżjed mod innovattiv. Xogħol tajjeb. Għal kulħadd. U f’Għawdex stess.

L-akbar sfida għal Għawdex – 5 snin wara lisirna membri tal-Unjoni Ewropea – hija l-ħolqien tax-xogħol. Irridu – mhux biss nagħmlu lil Għawdex kalamita turistika għal btajjel ta’ mistrieħ iżda kalamita għall-investiment.
Il-globalizzazzjoni ekonomika biddlet l-ordniekonomika tad-dinja. Ġabet magħha sfidi u opportunitajiet. Illum qed nirrealizzaw li pajjiżna ma jistax jikkompeti aktar f’dan l-ambjent ġdid jekk ma jsirx iżjed innovattiv. U huwa dan li rridu naħdmu fuqu …  kif nagħmlu lill-gżira ta’ Għawdex, gżira li toħroġ b’ideat innovattivi għall-ħolqien tax-xogħol.
Inħoss li Għawdex għandu l-vantaġġ li fihpotenzjal straordinarju għall-innovazzjoni. Għandna nies kreattivi f’kull qasam – mill-agrikoltura sal-management … mis-servizzi edukattivi sat-teknoloġija – li għandhom l-entużjażmu biex jibdlu s-settur tagħhom. Għandna kumpaniji, Kunsilli Lokali, organizzazzjonijiet u individwi li qed joħorġu bi prodotti, attivitajiet, servizzi u ideat mill-aktar innovattivi.
L-ikbar potenzjal li għandna jinsab final-Għawdxin. Fil-ħaddiema tagħna nisa u rġiel. Fiż-żgħażagħ mimlija ideat u entużjażmu. U meta l-entużjażmu taqsmu ma' ħaddieħor, jirdoppja. Hekk qed naraw fil-Kunsilli Lokali tagħna li - imħeġġa minn Gvern kontinwament qrib tagħhom - lestew dak li l-iżjed kien meħtieġ u issa daru għal potenzjali moħbija.

U hekk irid ikompli jsir.

·        Biex fejn hemm għelieqi mhux maħduma, nimlewhom bis-siġar.

·        Fejn hemm widien mimlija frott, inniżżlu t-turisti jimxu fihom biex jammiraw dak li jagħmel lill-pajjiżna meraviljuż.

·        Fejn hemm it-talent, nikxfuh u nħeġġuh.

·        Fejn hemm fortifikazzjonijiet u binjiet ta’ valur, nirrestawrawhom.

·        Fejn għandna xi ħaġa li tagħmilna differenti, nieħdu ħsiebha, ninfurmaw lil ħaddieħor biha u niġbdu n-nies lejha.

·        Fejn għandna avvenimenti tipiċi, nagħmluhom avvenimenti annwali li jattiraw nies lokali u turisti.

Biexnixprunaw l-innovità fil-futur irridu nkompli ninvestu fl-istudenti tagħna. Ninvestu fil-kotba, fl-edukazzjoni u fit-tagħlim. U fl-aqwa teknoloġija.
Bħala Għawdxin, irridu nħarsu ’l barra minnxtutna. Biex dak li ħadem f’postijiet oħra naraw li jaħdem ukoll fuq gżiritna u biex fejn naraw li dak li għandna huwa uniku, nieħdu ħsiebu. B’dan f’moħħna jeħtieġ nkomplu naħdmu fuq ħbiberiji u ġemellaġġi bejn il-lokalitajiet tagħna u oħrajn Ewropej u naħtfu kull opportunità li relazzjonijiet transkonfini bħal dawn iġibu magħhom. Jeħtieġ inkomplu naħdmu fuq skambji taż-żgħażagħ u tal-istudenti tagħna ma’ oħrajn barranin. Sabiex imorru, jiksbu l-esperjenza u jiġu lura kollhom entużjażmu u ħeġġa għal dak li hu innovattiv.
Fejnjidħlu proġetti innovattivi ta’ individwali, organizzazzjonijiet u Kunsilli Lokali, il-Gvern mhux biss qed ikun ta’ spalla għalihom iżda qed ikun tagħhom alleat. Għax l-isfida biex insiru iżjed innovattivi hija wkoll l-isfida tal-Gvern. Għal din ir-raġuni qed ngħinu b’kull mod biex inkunu fl-aqwa pożizzjoni biex jiġu akkwistati fondi minn barra għal proġetti innovattivi f’Għawdex. U dawk li qed jakkwistaw dawn il-fondi, iżda li xorta jkollhom joħorġu parti żgħira minn buthom, qed nassistuhom biex il-piż fuqhom ikun l-eħfef possibbli.
L-innovazzjoni ekoloġika hija ta’ interesspartikolari għal Għawdex. Ir-riċerka ambjentali, il-maniġġjar innovattiv tal-iskart, ir-riċiklaġġ, il-ġestjoni tal-provvista tal-ilma u ta’ materjal riċiklat, il-produzzjoni ta’ enerġija rinnovabbli u l-ħarsien naturali, huma kollha oqsma li fihom Għawdex jeħtieġ jeċċella fis-snin li ġejjin u li għalihom hemm allokati riżorsi kbar. Il-potenzjal ta’ Għawdex f’dan il-qasam huwa kbir u għalhekk qed induru fuq l-14-il Kunsill Lokali Għawdxi biex jiġbdu lkoll ħabel wieħed.
It-tkabbirekonomiku u t-tkabbir tan-numru ta’ postijiet tax-xogħol huwa marbut mal-kapaċità tal-ekonomija tagħna li tinbidel u tirrinova ruħha b’mod li huwa ekoloġiku u sostenibbli. Diġà għandna madwarna għaddejjin proġetti li jawguraw tajjeb għall-futur – negozjanti u organizzazzjonijiet li qed jorbtu n-negozju tagħhom mal-ambjent tal-madwar u fil-proċess isebbħu l-ambjent u joħolqu x-xogħol. Fuq gżira bħal din, il-potenzjal tal-innovazzjoni ekoloġika huwa enormi.
Jeħtieġbiss li nkunu dinamiċi u nħarsu biss ’il quddiem. Li nilqgħu sfidi ġodda b’entużjażmu. Li ma nieqfux ninbidlu u nevolvu. U b’hekk – iva – konvint li lil Għawdex nistgħu nagħmluh gżira mudell għal reġjuni oħra madwar il-Mediterran. Għax Għawdex huwa differenti minn kull post ieħor u hija r-responsabbiltà tagħna li b’ħidmietna mhux biss inżommu din id-distinzjoni imma nisfruttawha biex nagħmlu suċċess. Huwa l-pjan tagħna bħala Gvern li nagħmlu lil gżiritna gżira sostenibbli, li toffri xogħlijiet ġodda u attraenti lil kull min jixtieq jaħdem, filwaqt li tikkonserva dak li jagħmilha dak li hi.
Manistgħux, għall-gwadann istantanju, nibdlu lil Għawdex f'sempliċi resort turistiku miżgħud bil-bini bħal ma ssib fil-kosta ta' ħafna pajjiżi oħra Mediterranji. Lil Għawdex nistgħu nagħmluh ħafna iżjed minn hekk, jekk niffukaw fuq dak li jagħmlu uniku. Jekk niftakru li fuqu għandna l-eqdem binjiet magħmula mill-bniedem li fadal fid-dinja. Li fuqu ssibilna tradizzjonijiet, festi, mod ta' għajxien u rutini li jnessuk postijiet oħra. Li l-istorja tiegħu tmur lura eluf ta’ snin u li l-kultura tiegħu hija ħajja daqs qatt qabel. F'dinja globalizzata, li fiha tmur fejn tmur ta' spiss, se ssib affarijiet simili, it-turist ta' kwalità qed ifittex postijiet li għarfu jżommu l-identità tagħhom u li joffrulu pakkett esklussiv, li ma jista' jsib imkien iehor. Li joffrulu attivitajiet li ma jinsihomx malajr u li permezz tagħhom il-popolazzjoni lokali taqla' għajxien tajjeb u tippriserva dak li jagħmilha differenti. Hija din l-isfida li għandna quddiemna u hija sfida mill-iżjed eċċitanti.
Il-pjan tagħna għandu jinkludi li lil Għawdexnagħmluh mudell ta' kif għandha titħaddem gżira li tgawdi mix-xemx is-sena kollha. Gżira li tisfrutta l-potenzjal ta' l-enerġija rinnovabbli. Gżira li fiha jiżdiedu l-pannelli solari fuq il-bjut tad-djar tagħna.
Gżira b'sistema ta' trasport pubblikuefficjenti, irħis, li ma jniġġisx u li jaqdik. Gżira b'lukandi u stabbilimenti ekoloġiċi li joffru xogħlijiet innovattivi, attraenti u servizzi ta' kwalità li ma ssibhom imkien ieħor. Gżira b'kalendarju kulturali annwali rikk, mifrux fuq is-sena kollha u li jattira turiżmu ta' kwalità. Gżira li tospita avvenimenti internazzjonali anke fix-xhur tax-xitwa.
Gżira li niesha jkollhom l-għodda li għandhombżonn biex jimxu 'l quddiem u biex iħossuhom kburin bil-kisbiet tagħhom u jiġbdu lkoll ħabel wieħed. Gżira li għalkemm fiżikament maqtugħa minn postijiet oħra, toffri l-aqwa servizzi ta' trasport għal niesha u għal dawk li jridu jżuruha. Fuq kollox gżira li tattira l-investiment - barrani u lokali - u li toffri lill-investituri pakkett attraenti: ħaddiema mħarrġa, bieżla, entużjasti u li jitgħallmu malajr, gżira bilingwi fil-familja kbira Ewropea, kondizzjonijiet eċċellenti ta' għajxien, settur tas-servizzi effiċjenti u sigurtà finanzjarja.
Il-mira biex nagħmluminn Għawdex reġjun mudell hi mira ambizzjuża iżda bħal kull vjaġġ ieħor twil, dan tagħna jibda b'pass ċkejken.  B’Kunsill Lokali li jpoġġi fuq il-bjut tad-djar tiegħu sistema innovattiva ta’ ġenerazzjoni ta’ enerġija. B’organizzazzjoni li tnaddaf il-widien biex fihom tniżżel lit-turisti jammiraw il-pajsaġġ tagħna. B’individwi li jiżviluppaw software tal-kompjuter li joħloq ix-xogħol bla ma jagħmel dannu lill-ambjent. Bil-Gvern li jibqa’ jassisti lil kull min idur lejh b’idea innovattiva. U – b’hekk - b'ħarsitna ffukata biss 'il quddiem, konvint li nistgħu naslu ’l bogħod.
Fl-aħħarnett, nifraħ lill-General Workers’ Uniontal-organizzazzjoni ta’ dan is-seminar u tal-impenn tagħha għall-ġid tal-ħaddiem Għawdxi u tal-gżira Għawdxija.

Grazzi ħafna.

Share this Press Release Icon socials Icon socials Icon socials Icon socials

Other Press Releases:

STQARRIJA MILL-MINISTERU GĦALL-EDUKAZZJONI U L-ISPORT  “L-intelliġenza artifiċjali għandha tkun għodda mħaddma tajjeb, filwaqt li qatt ma tista’ tieħu r-rwol fundamentali tal-edukaturi” – Il-Ministru Byron Camilleri fi Brussell

PR261990

STQARRIJA MILL-MINISTERU GĦALL-EDUKAZZJONI U L-ISPORT “L-intelliġenza arti...

PRESS RELEASE BY THE MINISTRY FOR INFRASTRUCTURE, PLANNING AND EMPLOYMENT  Over 200 students express their vision of the construction sector through art

PR261989en

PRESS RELEASE BY THE MINISTRY FOR INFRASTRUCTURE, PLANNING AND EMPLOYMENT ...

More Press Releases Right arrow