Left arrow Go Back

DISKORS MILL-PRIM MINISTRU, L-ONOREVOLI EDWARD FENECH ADAMI, LILL-KORP DIPLOMATIKU FL-OKKAŻJONI TAL-BDIL TA’ AWGURI GĦAS-SENA L-ĠDIDA – BERĠA TA’ KASTILJA - IL-ĠIMGĦA, 10 TA’ JANNAR 2003

PR26
Date Icon 10/01/2003
Għal darba oħra għandi l-opportunità li nagħtikom merħba unawguralkom fil-bidu ta’ sena ġdida. Nixtieq nesprimi l-isbaħ xewqat lilkom u lill-familji tagħkom. Permezz tagħkom nixtieq inwassal ukoll l-awguri tal-Gvern u l-poplu ta’ Malta lill-Gvernijiet u ’l popli tal-pajjiżi rispettivi tagħkom.
Hija ħaġa xierqa f’dawn l-okkażjonijiet liwieħed jirrifletti fuq il-ġrajjiet reċenti u jħares ’il quddiem lejn il-futur immedjat. Din is-sena, l-eżerċizzju jassumi rilevanza u importanza partikolari għal Malta.
Malta llum tinsab fil-quċċata ta’ wieħed mill-perijodil-aktar determinanti fl-istorja tagħha. Ftit ġimgħat ilu aħna temmejna b’suċċess in-negozjati għad-dħul tagħna fl-Unjoni Ewropea. Ftit ġimgħat oħra l-poplu Malti se jikkonferma, permezz ta’ referendum, jekk il-ġejjieni ta’pajjiżu hux se jkun fl-Unjoni jew le.
Il-proċess ta’ l-adeżjoni tagħna ġibed aktarfit-tul u kien aktar kumpless minn kif bsarna fil-bidu. Aħna ressaqna l-applikazzjoni tagħna għas-sħubija fin-nofs ta’ l-1990. Din ħabtet ma’ żmien ta’ taqlib kbir, għalkemm din ma kinitx direttament influwenzata minnu - taqlib li kien qiegħed iseħħ f’dik li sa dak iż-żmien kienet għadha t-tifsila riġida ta’ l-Ewropa ta’ wara l-gwerra.
Mill-bidu t-tħabrik tagħna għas-sħubija fl-Unjonikien ispirat minn fatturi storiċi u ekonomiċi profondi. Kif għidna kemm-il darba, għal Malta s-sħubija fl-Unjoni hija proċess naturali, mhux tbegħid mill-passat tagħha.

Aħna tlifna ċ-ċans fl-ewwel tkabbir ta’ l-1995. Fl-1996 bidla qasira fil-Gvern waqqfet l-applikazzjoni għas-sħubija. Din reġgħet ġiet riattivata mill-Gvern tiegħi meta rġajna ħadna l-Gvern f’idejna fl-1998. Matul l-aħħar erba’ snin kellna nħabirku bi bżulija kbira biex inreġġgħu lilna nfusna fl-avangwardja tal-proċess tat-tkabbir li kull ma jmur qiegħed dejjem jissaħħaħ.

Għalhekk it-tmiem b’suċċess tan-negozjatijnissel fina sens partikolari ta’ sodisfazzjon. Flimkien mal-pajjiżi kandidati l-oħra u l-istati membri ta’ l-Unjoni aħna nagħrfu u nilqgħu t-tifsira storika daqstant estensiva ta’ dan ir-riżultat.
Iżda fil-każ ta’ Malta, hemm ingredjentipartikolari - is-sens ta’ missjoni diffiċli li twettqet, ta’ għan mixtieq li ntlaħaq, u ta’ appuntament mad-destin li seħħ. Dawn jirriżultaw mis-sens intimu ta’ parteċipazzjoni fil-valuri u l-aspirazzjonijiet li jinsabu fil-qalba ta’ l-esperjenza Ewropea.
L-għażla li l-Gvern tiegħi qed ipoġġi quddiem l-elettoratMalti hija ta’ interess fundamentali għal Malta. Is-sħubija fl-Unjoni sa jkollha impatt dirett u prattiku kemm individwalment kif ukoll kollettivament. Din għandha tissoda l-iżvilupp ekonomiku tagħna billi tagħtina pedament sod u lieva indispensabbli biex nilqgħu għall-isfidi inevitabbli tal-globalizzazzjoni.
Is-sħubija għandha twassa’ u tapprofondixxi l-politikatagħna ta’ koeżjoni soċjali permezz ta’ dimensjonijiet aktar amplifikati fejn għandhom x’jaqsmu d-drittijiet tal-ħaddiema, il-protezzjoni tal-konsumatur, il-ħarsien ta’ l-ambjent u l-attenzjoni għall-anzjani u għal dawk żvantaġġati. Din se sservi ta’ sisien wiesgħa li fuqhom nistgħu nkomplu niżvolġu l-politka tagħna ta’ ħbiberija u kooperazzjonui ma’ pajjiżi oħra fuq livelli bilaterali, reġjonali u globali.
Iżda daqstant ieħor huma importanti l-effettidejjiema u komprensivi tas-sħubija fl-Unjoni. Is-sħubija għandha sservi biex issaħħaħ dejjem iżjed l-impenn fundamentali ta’ Malta għad-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u l-liġi. Din għandha ddaħħalna u tagħtina rwol fi proċess, li gradwalment qed iwassa’ żona ta’ paċi, prosperità u ġustizzja fil-kontinent Ewropew kollu kemm hu. Din għad iġġibilna benefiċċji dejjiema ta’ koeżjoni u solidarjetà kollettiva. Biż-żmien is-sħubija ta’ Malta għad tikkontribwixxi favur it-tisħiħ tad-dimensjoni Mediterranja tar-relazzjonijiet esterni ta’ l-Unjoni.
Il-Gvern tiegħi jinsab fiduċjuż li l-elettoratMalti huwa f’pożizzjoni biex jagħmel għażla ċara u inekwivoka fir-referendum li ġej, b’għarfien sħiħ ta’ l-interessi nazzjonali fundamentali li hemm involuti. Dan ġej mhux biss minħabba r-riżultati tan-negozjati, iżda wkoll minħabba l-mod ta’ kif l-elettorat inżamm informat u involut, matul il-proċess kollu tan-negozjati.
Kif ikkonfermaw diversi sondaġġi ta’ l-opinjonipubblika li saru reċentement, l-elettorat Malti huwa fost dawk l-aktar informati rigward l-affarijiet Ewropej. Id-dibattitu intern tagħna fuq l-argument tas-sħubija kien u għadu għaddej imqanqal. F’ċertu sens dan għen biex ġie assigurat li l-poplu Malti jibqa’ l-ħin kollu attent mhux biss għall-aspetti prattiċi tan-negozjati, iżda wkoll għall-prinċipji bażiċi involuti.
Il-Gvern tiegħi ħa l-passi mill-bidunett biexiwaqqaf żewġ strutturi. Ta’ l-ewwel, fil-forma tal-Malta-EU Steering and Action Committee, li kien immirat biex jassigura l-involviment regolari ta’dawk li għandhom interessi fil-proċess tan-negozjati. L-ieħor, fil-forma taċ-Ċentru Informazzjoni Malta-Unjoni Ewropea, li kien immirat biex jipprovdi xmara ma taqta’ xejn ta’ informazzjoni fattwali kemm dwar l-istess negozjati kif ukoll dwar l-Unjoni in ġenerali.
Inħossni sodisfatt li, minkejja l-kwantità u l-kumplessitàenormi tan-negozjati u n-natura unika u kumplessa ta’ l-Unjoni, iż-żewġ strutturi wettqu ħidmiethom b’mod ammirevoli.
Minħabba f’hekk, il-poplu Malti se jaffrontar-referendum li ġej imgħarraf sewwa biex jikkonsidra t-tliet aspetti l-kbar ta’ l-għażla li jrid jagħmel.
L-ewwel aspett għandu x’jaqsam man-natura ta’ l-Unjonili magħha Malta se tingħaqad. Mhix ħaġa ħafifa biex wieħed ifisser f’definizzjoni waħda n-natura ta’ l-Unjoni, li fl-aspetti l-iżjed essenzjali tagħha, hija proċess li jevolvi kontinwament aktar milli istituzzjoni speċifika.
Imma mhix ħaġa diffiċli li wieħed ifisser dak lil-Unjoni m’hijiex. M’hijiex, u m’għandha ebda ambizzjoni li tkun super-potenza li tibla’ u ddewweb ġo fiha l-identità tal-membri individwali li minnhom hi magħmula. Lanqas ma hi klabb elitista u ħali tas-setgħana u ta’ l-għonja, li timponi regoli u kundizzjonijiet arbitrarji fuq il-membri iżgħar u ifqar tagħha .
L-elettorat Malti qiegħed f’pożizzjoni lijapprezza li s-sħubija fl-Unjoni kienet fil-fatt fattur deteminanti biex issaħħaħ l-identitajiet individwali nazzjonali, u biex tħaffef l-iżvilupp ekonomiku u soċjali ta’ l-istati membri l-fqar.
It-tieni aspett ta’ l-għażla li l-poplu Maltiqiegħed jiġi msejjaħ biex jagħmel jirrigwarda l-kwistjoni dwar għaliex hija ħaġa essenzjali li Malta tingħaqad ma’ l-Unjoni. Diġà ntqalu bosta affarijiet fid-dibattitu intern dwar id-diversi vantaġġi immedjati u fit-tul tas-sħubija, li diġà semmejt. Il-Maltin huma konxji li se jkollhom jiffaċċjaw tibdil, tkun xi tkun l-għażla li jagħmlu f`dan l-istadju. Il-punt kruċjali huwa li l-għażla favur is-sħubija fl-Ewropa hija l-unika waħda li tqiegħed lil Malta fl-aħjar post biex tilqa’ għall-isfidi tal-ġejjieni.
It-tielet aspett ta’ l-għażla li l-elettoratMalti qed jiffaċċja jirrigwarda x’fih u kemm hu adattat il-pakkett ta’ l-adeżjoni li nkiseb frott tan-negozjati. Jiena ċert li m’inhix waħdi li qed insostni li aħna akkwistajna pakkett tassew eċċellenti.
Dawk li moħħhom biss biex ifittxu d-difetti fir-riżultatimiksuba ġeneralment jitilqu mill-premessa falza li Malta kellha bżonn tinnegozja xi miżuri biex jipproteġuha kontra xi responsabbiltajiet tas-sħubija. Dan huwa bbażat fuq malintiż, kemm dwar in-natura tas-soċjetà u l-ekonomija Maltija, kif ukoll dwar in-natura tas-sħubija fl-Unjoni Ewropea.
Waħda mill-esperjenzi l-aktar sodisfaċenti tan-negozjatikienet il-prova li ħarġet dwar il-livell għoli ta’ kompetenza li teżisti fost l-esperti Maltin biex jifhmu u jsolvu l-ħafna kwistjonijiet kumplessi fil-ħajja ta’ l-UE. Hija ħaġa ċara li n-negozjanti u l-intraprendituri tagħna huma daqstant ieħor kapaċi jidentifikaw u jisfruttaw l-opportunitajiet immensi li jinħolqu mas-sħubija fl-UE.
Dak li dawn għandhom bżonn m’huwiex il-kenn mill-isfidita’ quddiemna iżda l-assigurazzjoni li huma sa jgawdu billi l-logħba ssir fuq art livellata li fuqha jistgħu jistinkaw kemm jifilħu fil-ħidma tagħhom. Dan huwa dak li tlabna u li rnexxielna nakkwistaw fin-negozjati.
Is-sħubija fl-Unjoni m’hijiex menù selettiv. Hijaimpenn totali. Impenn biex wieħed jikkondividi ma’ membri oħra sett sħiħ ta’ valuri u aspirazzjonijiet bażiċi. Impenn biex naħdmu lkoll flimkien biex nilħqu għanijiet komuni. Bażikament, dan huwa impenn biex niżviluppaw l-identità nazzjonali u nkattru l-ġid nazzjonali mhux bħala sforz diviżiv imma bħala sforz bi sħab.
Barra minn hekk, kif dejjem saħaq il-Gvern tiegħi,is-sħubija fl-Unjoni żżid dimensjoni enerġika biex Malta tiżviluppa r-relazzjonijiet tagħha ma’ pajjiżi oħra fir-reġjun tagħha u lil hinn minnu. Dan seħħ matul l-aħħar ftit snin li matulhom l-involviment bilaterali u multilaterali kontinwu tagħna mexa pass pass ’il quddiem ma’ l-involviment tagħna fin-negozjati ta’ l-adeżjoni.
Iż-żjara tiegħi fl-Awstralja u fiċ-Ċina matulil-kors tas-sena li għaddiet uriet kemm is-sħubija fl-Unjoni għad tkun punt ta’ vantaġġ fir-relazzjonijiet bilaterali ta’ Malta.
L-involviment tagħna minn żmien ilu fil-ħidmietfavur il-paċi u l-kooperazzjoni fil-Mediterran, kemm fuq il-livelli bilaterali kif ukoll fuq dawk reġjonali, jekk xejn sar aktar intens matul l-aħħar snin.
Fuq livell multilaterali usa`, m’ilux irratifikajnagħadd ta’ konvenzjonijiet internazzjonali, inkluża dik dwar il-Qorti Kriminali Internazzjonali. Komplejna r-rwol tagħna f’diversi organizzazzjonijiet internazzjonali, b’mod partikolari l-Organizzazjoni Internazzjonali Marittima, fejn il-kooperazzjoni tagħna mill-qrib ma’ l-Unjoni Ewropea u l-membri tagħha issa saret element importanti tal-ħidma kontinwa tagħna favur it-titjib tant meħtieġ fis-sigurtà marittima.
Il-lezzjoni insistenti ta’ żminijietna hija l-ħtieġata’ titjib fil-kooperazzjoni u s-solidarjetà internazzjonali b’riżq is-soluzzjoni ta’ kwistjonijiet globali kbar. Ta’ l-akbar importanza fost dawn il-kwistjonijiet hemm dawk li għandhom x’jaqsmu mat-terroriżmu u d-delinkwenza internazzjonali u dawk relatati mal-provokazzjoni ta’ inegwaljanzi soċjali u ekonomiċi madwar id-dinja.
Bir-raġun kollu li t-terroriżmu ddomina l-attenzjonifix-xhur reċenti. Il-komunità internazzjonali hija konxja b’mod akut li s-sura tat-terroriżmu li splodiet matul l-aħħar ftit snin hija mmirata mhux biss kontra s-sigurtà ta’ ammonti enormi ta’ ċittadini iżda wkoll, anzi primarjament, kontra l-għeruq tas-soċjetà demokratika. L-isfida l-aktar kritika hija kif wieħed għandu jilqa’ b’mod effettiv għal din il-forma ta’ terroriżmu bla ma jmermer il-valuri bażiċi ta’ l-umanità, ir-razzjonalità, it-tolleranza u r-responsabbiltà kollettiva, li jikkaratterizzaw is-soċjetajiet tagħna.
Matul l-aħħar tnax-il xahar kien hemm xi żviluppirassiguranti minn dan il-lat, speċjalment fil-prontezza ċara biex jiġu utilizzati l-proċessi tal-konsultazzjoni multilaterali, u b’mod aktar speċifiku n-Nazzjonijiet Uniti, biex naffrontaw il-kwistjoni tat-tkattir fl-għadd ta’ l-armamenti tal-qirda tal-massa.
Hemm bilanċ bil-wisq delikat x’jintlaħaq bejnil-bżonn li wieħed jassigura l-kredibiltà fl-isforzi biex nilqgħu għall-isfidi kollha kontra l-legalità internazzjonali, u l-mezzi li jintużaw biex nassiguraw din il-kredibiltà. F’mument meta l-possibiltà ta’ l-użu tal-forza militari biex tiġi assigurata l-konformità qegħda għal darba oħra tiġi kkontemplata, fil-kuntest tas-sitwazzjoni preżenti fl-Iraq, in-natura ta’ dan il-bilanċ qegħda tiġi mhedda. Huwa kruċjali li l-gvern ta’ l-Iraq jikkopera bis-sħiħ ma’ l-ispezzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti f’dan l-istadju. Jibqa’ ta’ importanza vitali għall-komunità internazzjonali li tkompli taġixxi f’għaqda mal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti, u li jsir kull sforz biex tinstab soluzzjoni sodisfaċenti mingħajr il-bżonn ta’ azzjoni militari, li bħal dejjem għandha titqies bħala l-aħħar soluzzjoni.
Malta tħares ukoll lejn is-sitwazzjoni preżentifl-Iraq fil-kuntest usa’ ta’ l-istabbiltà immedjata u fuq medda aktar fit-tul fil-Lvant Nofsani, u kif imbagħad din taffettwa l-istabbiltà eqreb lejn artna fil-Mediterran. F’dan il-kuntest il-ħtieġa għal soluzzjoni permanenti u ġusta tal-kwistjoni Palestinjana tibqa’ l-ewwel u qabel kollox. Inħeġġu biex ikun hemm attenzjoni kontinwa u sħiħa fuq din il-problema.
Aħna nħeġġu wkoll li tingħata attenzjonisostnuta u sħiħa favur il-problemi tal-faqar u n-nuqqas ta’ l-iżvilupp li, fuq perspettiva aktar fit-tul, probabbilment jikkostitwixxu sfida hekk kbira għall-istabbiltà u l-prosperità internazzjonali daqs il-problemi aktar immedjati tal-lum.
L-ambjent globali instabbli inevitabbilment kien ta’xkiel għall-isforzi nazzjonali favur l-iżvilupp. Il-kundizzjonijiet ekonomiċi globali negattivi li b’mod sinifikanti affettwaw il-biċċa l-kbira ta’ l-ekonomiji madwar id-dinja, kellhom l-effett tagħhom fuq l-ekonomija Maltija. Madankollu, matul l-ewwel disa’ xhur ta’ l-2002, l-ekonomija Maltija kibret bi 2.5 fil-mija f’termini reali meta mqabbla ma’ l-istess perjodu s-sena l-oħra.
Filwaqt li xi setturi ta’ l-ekonomija tagħna,inkluż it-turiżmu, intlaqtu mil-lajma globali, setturi oħra rnexxielhom inaqqsu l-impatt ta’ dan ir-rigress negattiv. B’mod partikulari, it-tnaqqis irreġistrat fl-ewwel sitt xhur tas-sena fis-settur ta’ l-elettronika traġġa’ lura matul it-tielet kwart ta’ l-2002.
Matul l-2002 kien hemm xi tnaqqis fl-importazzjoni ul-esportazzjoni globali tagħna, għalkemm xi sezzjonijiet tal-kummerċ tagħna fl-esportazzjoni baqgħu sodi u bdew juru sinjali ta’ titjib matul it-tieni nofs tas-sena. Ir-rati tal-qgħad u l-inflazzjoni kienu xi ftit ogħla mis-sena l-oħra, iżda dawn baqgħu sew f’livelli maniġġibbli.
L-isforzi tagħna biex jerġa’ jkollna l-istabbiltàfil-finanzi pubbliċi tagħna sejrin tajjeb. Il-bilanċ tal-budget bħala proporzjon mill-Prodott Gross Domestiku mistenni li jinżel minn 7 fil-mija fl-2001 għal ftit aktar minn 5 fil-mija fl-2002.
Terġa’, anke f’perjodu ta’ diffikultàekonomika relattiva, kellna l-ħila nimxu ’l quddiem b’miżuri mmirati lejn riformi ekonomiċi u soċjali fuq medda twila. Matul is-sena, komplejna ngħaddu għadd sinifikanti ta’ liġijiet ġodda u ntroduċjena riformi amministrattivi f’għadd ta’ setturi importanti. Dawn jinkludu l-promulgazzjoni ta’ leġislazzjoni importanti fl-oqsma tar-relazzjonijiet dwar l-impjiegi u l-industrija, is-servizzi finanzjarji, is-servizzi bankarji, il-kodiċi kriminali u ċivili, l-ugwaljanza bejn is-sessi u l-immigrazzjoni. Ix-xogħol sostnut fuq il-privatizzazzjoni wera riżultati sinifikanti fl-oqsma tas-servizzi postali u fl-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta.
Għandna quddiemna żminijiet ta’ sfida u ta’stimolu. Nibqgħu għaddejjin dejjem iżjed ’il quddiem biċ-ċertezza li l-ħidma li twettqet fil-passat riċenti se sservina qatigħ fil-ġranet u x-xhur li ġejjin.
B’dan l-ispirtu, nilqa’ l-opportunitajietgħall-kollaborazzjoni produttiva bejn il-pajjiżi rispettivi tagħna li se jitfaċċaw fix-xhur li ġejjin.
Biex nagħlaq, nixtieq nagħtikom mill-ġdid ix-xewqatsbieħ tiegħi, flimkien ma’ l-awgurju li l-ħidma tagħna lkoll isservi biex issaħħaħ dejjem iżjed ir-relazzjoniiet bilaterali ta’ bejnietna, kif ukoll il-ħidma kollettiva biex nippromwovu l-paċi, il-ġustizzja u l-prosperità għal kulħadd.
Share this Press Release Icon socials Icon socials Icon socials Icon socials

Other Press Releases:

STQARRIJA MILL-MINISTERU GĦALL-UGWALJANZA U D-DRITTIJIET ĊIVILI Żewġ abbozzi leġiżlattivi biex tkompli tissaħħaħ il-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika

PR261931

STQARRIJA MILL-MINISTERU GĦALL-UGWALJANZA U D-DRITTIJIET ĊIVILI Żewġ abbozz...

PRESS RELEASE BY THE MINISTRY FOR YOUTH, WELLBEING AND THE IMPLEMENTATION OF THE ELECTORAL PROGRAMME  Malta Miegħek: Funding increased for music education in band clubs and voluntary organisations working with youths

PR261930en

PRESS RELEASE BY THE MINISTRY FOR YOUTH, WELLBEING AND THE IMPLEMENTATION O...

More Press Releases Right arrow