IL-PRIM MINISTRU JILTAQA’ MAL-KOMMUNITA’ KUMMERCJALI F’KASTILJA

Il-Prim Ministru Dr.Alfred Sant iltaqa’ ma’ rapprezentati tal-kommunita’ kummercjali f’Kastilja. Il-Prim Ministru qal li xtaq jaghti perspettiva ta' kif il-Gvern qed jara is-sitwazzjoni ekonomika tizviluppa f'dawn l-ahhar zmienijiet.  Hu qal li l-ekonomija matul dawn l-ahhar hames snin kienet riesqa lejn il-punt fejn jekk ma tiehux toroq godda biex tizviluppa kienet se tahbat ma hajt fis-sens illi l-investiment dirett gdid ma kienx qieghed jasal daqskemm wiehed kien jistenna li jasal, ma kienx qieghed jiggenera impjiegi daqskemm kien mistenni.

Il-Prim Ministru qal li hafna mill-growth ekonomiku kien qieghed ibbazat fuq nefqa tal-Gvern illi kienet aktar ma jghaddi z-zmien aktar qeghda issir pezanti fuq l-ekonomija; u l-growth li kien qed jigi generat ma kienx jista' jkun aktar sostenibbli, fis-sens li kien qieghed jiddependi wisq fuq nefqa tal-Gvern, li kienet qed twassal ghal deficits dejjem jikbru. Il-Prim Ministru qal li l-istrategija tal-Gvern kienet mill-ewwel ippermjata fuq il-htiega illi jinghataw kick starts lil certi setturi ta' l-ekonomija bhat-turizmu. Wahda minn dawn il-kick starts kienet it-tnehhija tal-VAT li kienet tqila wisq fuq it-turizmu u setturi ohra produttivi.

Il-Gvern ta bidu ghal privatizzazzjoni parzjali ta’ azjendi pubblici kemm biex jilqa’ ghad-deficit fil-finanzi u wkoll biex izid l-efficjenza. L-esperjenza tal-Maltacom kienet tajba hafna u  l-indikazzjonijiet fuq il-Malta International Airport huma wkoll tajbin.

Il-Prim Ministru qal li  f'numru ta' korporazzjonijiet il-Gvern ha passi biex inaqqas l-inefficjenzi. Kien hemm success relattiv f’dan il-lat f'organizzazzjonijiet bhal PBS, fil- Gozo Channel, u fl-Air Malta.

Biex ikollna ekonomija moderna jehtieg li nilliberalizzaw l-industrija taghna. Biss qabel isir dan il-pass hemm bzonn li, fuq temp ta’ bejn hames u seba’ snin, nirristrutturaw l-industrija Maltija b’mod li nkunu kompetittivi fis-swieq Ewropej. Ir-Rapport Ramboll  jaghmel ghadd ta’ suggerimenti fuq kif din l-istrutturazzjoni tista’ ssehh.

... / ...

U ghalkemm min kiteb ir-rapport ghamel dan fil-hsieb li Malta tidhol membru shih ta’ l-Unjoni Ewropea, is-suggerimenti ta’ Ramboll jibqghu validi ghall-industrija anke f’kuntest ta’ Zona ta’ Kummerc Industrijali Hieles. Taht ftehim bhal dan, il-prodotti Maltin jigu ccargjati l-istess sisa bhall-prodotti Ewropej u jkunu jistghu jikkompetu fis-swieq Ewropej ma’ l-istess prodotti Ewropej. Dan ikunu jistghu jaghmluh minghajr il-bzonn li pajjizna jbaxxi rasu ghar-regoli u r-regolamenti wiesgha li ggib maghha shubija shiha fl-Unjoni Ewropea.

Il-Pajjizi ta’ l-EFTA li llum huma membri shah ta’ l-Unjoni Ewropea, fil-fatt ghaddew minn din it-triq. Wara waslu ghall-European Economic Space u eventwalment ghal shubija shiha. Tant taghmel sens it-triq li ghazlet Malta, li l-Ministru ta’ l-Affarijiet Barranin Ciprijott recentament spjega lill-Ministru George Vella li kieku ma kienx ghall-inkwiet politiku f’pajjizu, dan kien jaghzel iz-Zona ta’ Kummerc Industrijali Hieles ghal Cipru flok Shubija Shiha.

Matul il-laqgha f’Kastilja saret referenza ghal kif l-qasam tal-biedja ser jintlaqat fiz-Zona ta’ Kummerc Hieles. Il-Prim Ministru Dr. Alfred Sant  tenna li l-prodotti tal-biedja ser jkunu eskluzi mill-provizjonijiet taz-Zona ta’ Kummerc Hieles u jibqghu bil-levies.

Dwar l-industrija tal-bini whud minn dawk prezenti qalu li wahda mill-problemi li tezisti hija li mhux qed isibu bizzejjed nies biex jahdmu f’dal-qasam. Kien hemm suggerimenti fis-sens li l-Gvern ghandu jara kif jista jutilizza numru ta’ haddiema li ghandu mieghu specjalment fil-Kalaxlokk.

Fuq l-istess qasam tkellem ukoll il-Prim Ministru fejn irrefera ghal diversi progetti bhal dak ta’ Manoel Island, li hekk kif jibdew, l-industrija tal-bini tiehu spinta ’il quddiem. Irrefera ukoll ghas-self ta’ mitt elf lira  li hareg dan l-ahhar il-Gvern. Qal li sar bracket ta’ ghaxar t’elef lira extra maghhom biex il-Gvern jkun jista’ jhallas l-arretrati li kellu ma’ l-industrija tal-bini kif ukoll ma’ l-importaturi tal-medicini. L-ahhar figura fuq il-pendenzi li hemm fuq pagamenti tal-Gvern, f'certi setturi tal-kostruzzjoni issa qed jigu stmati li jlahhqu mas-16-il miljun lira. Dawn imorru lura ghall-1992 u aktar.

Ghal kritika li saret minn fost l-udjenza, li pajjizna mhu qed joffri xejn ghall-barranin, il-Prim Ministru qal li l-Gvern jemmen li ghandu jinvesti biex itejjeb l-prodott u l-facilitajiet offruti minn pajjizna. Bhala ezempju huwa semma l-Casinos, Golf Courses, l-Bini tat-Teatru , l-progett Connections kif ukoll  l-Yacht Marinas. Jigifieri dawk huma l-project areas fejn il-Gvern ihoss illi b'investiment min-naha tas-settur privat taht kundizzjonijiet xierqa  ta' ghotjiet min-naha tal-Gvern jistghu jiggeneraw investiment essenzjali ghall-pajjiz.

... / ...

Matul il-laqgha saret kritika qawwija  fil-konfront ta’ l-Awtorita ta’ l-Ippjanar li dawk prezenti qalu li ghandha certu policies li ma jaghmlux sens. Issemmew l-emendi li saru matul is-sena li ghaddiet biex itejbu l-operat ta’ l-istess Awtorita. Madankollu l-Gvern jinnota li l-problema qed tibqa’ f’dawk li huma progetti kbar, fejn il-burokrazija hija kbira hafna.

Dwar il-qasam tat-telekomunikazzjoni f’pajjizna, kien hemm qbil dwar il-privatizzazzjoni parzjali tal-Maltacom. Madankollu wiehed minn dawk prezenti ilmenta dwar il-fatt li meta jitlob ghal xi servizzi, qed jibqa bla risposta. Minn naha tieghu il-Prim Ministru Dr. Alfred Sant irrimarka li l-privatizzazjoni parzjali ghandha twassal ghal organizzazjoni flessibli. Il-Prim Ministru habbar li l-Maltacom qed twaqqaf strutturi godda biex tizviluppa  Business gdid  u Customer Care.