STQARRIJA MIS-SOVRINTENDENZA TAS-SAĦĦA PUBBLIKA Miżuri ta’ prekawzjoni għas-saħħa minħabba t-temperaturi għoljin

It-temperaturi mistennija jiżdiedu b’mod sinifikanti matul il-jiem li ġejjin, hekk kif l-Uffiċċju Meteoroloġiku ta’ Malta ħareġ twissijiet ta’ mewġa ta’ sħana; il-pubbliku huwa mħeġġeġ jieħu l-prekawzjonijiet meħtieġa biex jipproteġi saħħtu matul din is-sħana qawwija.

L-Awtoritajiet tas-Saħħa eskalaw il-Pjan ta’ Azzjoni għas-Saħħa waqt Mewġa ta’ Sħana bħala rispons għall-mewġa ta’ sħana prevista sabiex iħejju għall-effetti possibbli fuq is-saħħa. Qed jiġu attivati cooling centres f’diversi lokalitajiet biex jappoġġjaw persuni vulnerabbli li jista’ ma jkollhomx aċċess għal faċilitajiet adegwati sabiex iżommu d-dar friska.

l-Awtoritajiet tas-Saħħa jixtiequ javżaw lill-pubbliku dwar l-importanza li jittieħdu l-prekawzjonijiet meħtieġa sabiex wieħed jibqa’ f’saħħtu u jevita konsegwenzi negattivi kkawżati mis-sħana. Huwa importanti li wieħed jibqa’ idratat (hydrated) sew matul il-ġranet sħan tas-sajf.

Temperaturi għoljin iwasslu biex il-ġisem jitlef l-ilma b’rata mgħaġġla, u dan jista’ jwassal għal deidrazzjoni. Wieħed għandu joqgħod attent għal sinjali ta’ deidrazzjoni bħal għatx eċċessiv, ħalq niexef, awrina skura, u awrina inqas frekwenti u f’ammonti żgħar. Temperaturi għoljin jistgħu wkoll iwasslu għal għeja kkawżata mis-sħana (heat exhaustion) jew puplesija tas-sħana (heat stroke). L-għeja kkawżata mis-sħana tirriżulta minn telf ta’ ilma u melħ permezz tal-għaraq. Sintomi komuni jinkludu sensazzjoni ta’ dgħufija, ħass ħażin jew nawżea, uġigħ ta’ ras, sturdament, rimettar, bugħawwieġ fil-muskoli, għaraq qawwi u għatx intens. Għal parir mediku ċemplu 21231231.

Il-puplesija tas-sħana sseħħ meta l-ġisem ma jibqax kapaċi jkessaħ lilu nnifsu u t-temperatura tal-ġisem titla’ għal livelli perikolużi. Din hija inqas komuni iżda aktar serja. Sintomi jinkludu temperatura għolja tal-ġisem, konfużjoni, sturdament, aċċessjonijiet (seizures) u telf tas-sensi. Il-puplesija tas-sħana tista’ tikkawża ħsara serja lill-ġisem u saħansitra twassal għall-mewt. F’każ ta’ emerġenza ċemplu 112.

Is-sħana tista’ taffettwa lil kulħadd, iżda xi persuni huma aktar vulnerabbli għal effetti serji, inklużi: persuni anzjani, speċjalment dawk li għandhom aktar minn 75 sena; trabi u tfal żgħar; persuni b’kundizzjonijiet kroniċi bħall-mard tal-kliewi, mard respiratorju jew mard tal-qalb; persuni bi problemi ta’ saħħa mentali; persuni li jaħdmu barra; persuni li qed jieħdu ċerti mediċini bħal-Lithium.

Biex tevita l-effetti tal-mewġa ta’ sħana huwa importanti li: 

1. Tevita li toħroġ matul l-iktar sigħat sħan tal-ġurnata, ġeneralment bejn il-11:00 ta’ filgħodu u l-4:00 ta’ waranofsinhar. 

2. Tibqa’ frisk billi tqatta’ l-ħin fl-iktar partijiet friski tad-dar jew tal-post tax-xogħol. 

3. Tagħlaq il-purtieri fi kmamar li jkunu esposti għax-xemx biex iżżomm l-ispazji ta’ ġewwa aktar friski. 

4. Tixrob ħafna ilma biex tissostitwixxi l-fluwidi mitlufa permezz tal-għaraq u tiekol aktar ikel kiesaħ bħall-insalati. 

5. Tevita xorb li jnixxef il-ġisem. L-alkoħol, il-kafè, it-te u xarbiet oħra li fihom il-kafeina jistgħu jaggravaw is-sitwazzjoni.

6. Tilbes ħwejjeġ ħfief u komdi. 

7. Tevita attività fiżika intensa fil-ħinijiet l-aktar sħan tal-ġurnata. Jekk possibbli, agħżel attività fiżika ġewwa jew agħmilha filgħodu kmieni meta jkun iktar frisk.

8. Timxi fid-dell, tuża krema protettiva mix-xemx u tilbes kappell jekk ikollok bżonn toħroġ fis-sħana. 

9. Qatt ma tħalli lil xi ħadd f’vettura magħluqa u pparkjata, speċjalment trabi, tfal żgħar jew annimali. 

10. Toqgħod f’kamra bl-arja kkundizzjonata fejn ikun possibbli.

11. Tfittex parir mediku jekk ikollok xi tħassib dwar saħħtek.

L-Awtoritajiet tas-Saħħa qed iħeġġu lill-pubbliku biex jieħu l-prekawzjonijiet kollha meħtieġa sabiex jipproteġi lilu nnifsu mill-effetti tas-sħana. Għal parir dwar is-saħħa ċemplu 21231231, jew 112 f’każ ta’ emerġenza bħall-puplesija tas-sħana.

Huwa wkoll rakkomandat li wieħed jiċċekkja regolarment qraba, ġirien u ħbieb anzjani, speċjalment jekk jgħixu waħedhom, u jiżgura li jkunu jistgħu jibqgħu friski matul dawn it-temperaturi għoljin.

Attenzjoni waqt ivvjaġġar barra minn Malta

Dan is-sajf it-temperaturi telgħu għal livelli għoljin ħafna madwar l-Ewropa. Jekk toħroġ matul il-ġurnata ġorr flixkun tal-ilma li jista’ jerġa’ jimtela u ixrob minnu ta’ spiss, anke jekk ma tħossx għatx. Kul diversi ikliet żgħar matul il-ġurnata minflok ikliet kbar, u agħżel frott u insalati. Żur l-attrazzjonijiet turistiċi filgħodu kmieni jew filgħaxija meta jkun iktar frisk. Iċċekkja l-mediċini li qed tieħdu u segwu l-pariri relatati mal-użu tagħhom f’temperaturi għoljin.

Għal aktar informazzjoni, segwi l-paġna ta’ Facebook HPDPMalta jew żur beattheheat.gov.mt