KURA U RESTAWR TA’ L-ISPTAR U Ċ-ĊIMITERJU TAL-PESTA FIX-XAGĦRA, GĦAWDEX
L-iSptar u ċ-Ċimiterju tal-Pesta ta’ l-1814 fix-Xagħra, Għawdexhu kumpless storiku u arkitettoniku importanti li jinsab fuq il-limitu tal-għolja tax-Xagħra, iħares fuq il-wied ta’ Marsalforn. Dan huwa sit ta’ sbuħija naturali kbira u ta’ interess ekoloġiku. Iżda fuq kollox huwa monument storiku straordinarju.
Dan il-kumpless kien intuża bħala sptar ta’ iżolament fil-pesta qerrieda ta’ l-1814. L-istruttura ta’ l-isptar għadha ppreservata, inkluż il-ħajt għoli ta’ madwaru li kien iservi ta’ barriera għall-isptar mill-bqija tal-madwar fiż-zmien il-pesta.
Ftit ’il bogħod mill-isptar jinsab iċ-ċimiterju żgħir fejn hemm jinsabu midfuna l-fdalijiet tal-vittmi mix-Xagħra tal-pesta ta’ l-1814.
Dan huwa każ uniku ta’ sptar rurali ta’ dak il-perijodu, u huwa dokument ewlieni fuq ġrajja u traġedja kbira li seħħet b’din l-epidemija tal-pesta bubonika ta’ l-1814.
F’ Għawdex il-pesta ħakmet ir-raħal tax-Xagħra biss, għalkemm f’Malta din inxterdet kważi f’kull raħal, b’mod partikolari madwar il-Port il-Kbir. Apparti mill-eluf ta’ vittmi li ġarrbet din il-epidemija, il-pesta kienet wkoll kaġun tal-kollass ta’ l-ekonomija Maltija ta’ dak iż-żmien u li damet tinħass għal snin twal.
Il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura Francis Zammit Dimech qal li permezz ta’ Att ta’ Kurazija l-proprjetà immobbli kulturali tal-Gvern ta’ l-Isptar u ċ-Ċimiterju tal-Pesta ser jgħaddi f’idejn il-Kunsill Lokali tax-Xagħra sabiex din il-propjeta` tista` tigi preservata u titgawda mill-pubbliku.
Il-Ministru Zammit Dimech qal li aspett innovattiv u importanti ta’ dan l-Att ta’ Kurazija, huwa l-fatt li din hija l-ewwel darba li dan l-istrument legali qed ikun applikat ghall-benefiċċju ta’ Kunsill Lokali. Hu qal li mill-2003 ’l hawn, saru disa’ Atti ta’ Kurazija ma’ Organizazzjonijiet Non-Governattivi, iżda dan huwa l-ewwel każ ta’ Kurazija applikata għal Kunsill Lokali.
Il-Ministru Zammit Dimech qal li r-rwol tal-Kunsilli Lokali fil-kura u l-immaniġġjar tal-patrimonju kulturali Malti huwa wieħed importanti. Hu tenna iżda li għad irid isir aktar xogħol sabiex il-potenzjal kbir rappreżentat mill-Kunsilli jiġi applikat favur il-wirt kulturali Malti.
Il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura qal li l-Att dwar il-Patrimonju Kulturali irrikonoxxa dan ir-rwol tal-Kunsilli Lokali bl-introduzzjoni ta’ żewġ miżuri legali ġodda
o L-għarfien tal-Kunsilli Lokali bħala entitajiet li jistgħu jibbenefikaw mill-użu ta’ l-Att ta’ Kurazija; u
o Il-ħolqien ta’ lok biex il-Kunsilli Lokali jsiru parti importanti fil-proċessi ta’ konsultazzjoni kulturali, u principalment fi ħdan il-Forum Nazzjonali ghall-Patrimonju Kulturali, li jiġi organizzat mill-Ministru għat-Turiżmu u Kultura kull sena.
Il-Ministru Zammit Dimech qal li dan ir-rwol tal-Kunsilli kien imsaħħaħ aktar bl-iStrategija Nazzjonali għall-Patrimonju Kulturali mnedija f’Diċembru ta’ l-2006. Hu qal li l-Istrategija tirrikonoxxi l-Kunsilli bħala ‘stakeholders’ importanti fis-settur tal-wirt kulturali, b’mod partikolari fil-qasam tal-pajsaġġi storiċi u fl-iżvilupp ta’ destinazjonijiet ġodda ta’ turiżmu kulturali ġewwa il-pajsaġġ lokali Malti.
“Għal din ir-raġuni l-inizjattiva tal-Kunsill tax-Xagħra hija waħda ta’ importanza kbira, għax qed turi lill-pajjiż x’differenza pożittiva jistgħu jagħmlu il-Kunsilli Lokali fil-protezzjoni, kura u apprezzament tal-patrimonju Malti,” tenna l-Ministru Zammit Dimech li żied jirrimarka li “l-intenzjoni tal-Kunsill u ta’ l-Att ta’ Kurazija hija li din il-proprjetà storika mhux biss nirrestawrawha u niftħuha għall-pubbliku, iżda wkoll li tintuża għal skopijiet kulturali u bħala attrazzjoni kulturali turistika.”
Il-Ministru Zammit Dimech qal li din it-tip ta’ inizjattiva hija importanti ħafna biex il-prodott turistiku kulturali Malti jiġi żviluppat fuq livelli għoljin u li jirrispettaw il-valuri u t-tessut storiku ta’ dawn il-monumenti.
Il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura qal li huwa tassew att nobbli li l-Kunsill għażel li jerfa’ r-responsabbilta` tal-kura u r-restawr ta’ dan il-monument nazzjonali, iżda fuq kollox monument tan-nies u ta’ l-istorja tax-Xagħra.
Il-Ministru Zammit Dimech qal li permezz ta’ din l-inizjattiva monument storiku minsi, abbandunat u mitluf qed jiġi rritornat lura lill-komunita` fejn jista’ jitgawda mill-ġdid, u fejn jista’ jagħti kontribut għall-ħajja kulturali u ekonomika tax-Xagħra.
Il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura qal li l-pajjiż għandu bżonn jara aktar minn dawn l-inizjattivi ta’ dan il-kalibru u viżjoni, li jissarrfu fi prodott kulturali u turistiku mill-aqwa.
Stqarrijiet Oħra:
PR261959en
PRESS RELEASE BY THE OFFICE OF THE SPEAKER The Speaker of the House of Rep...
PR261959