Left arrow Mur Lura

Diskors tal-għeluq mill-Onor. Tonio Fenech, Segretarju Parlamentari fil-Ministeru tal-Finanzi waqt Sessjoni Plenarja tal-Kumitat Nazzjonali gĦall-Bidla ta’ l-Ewro (NECC) - Dar il-Mediterran gĦall-Konferenzi, VALLETTA - 15 ta’ Ġunju 2006

pr0906
Date Icon 15/06/2006

Introduzzjoni
Nixtieq nibda billi nuri l-apprezzament tiegħi għall-parteċipazzjoni tagħkom f’din is-sessjoni ta’ dal-għodu li qed tniehdi t-tieni Master Plan għall-bidla għall-ewro. L-iskop ta’ dan id-dokument hu li bil-kontribuzzjoni tal-partijiet kollha jipprovdi direzzjoni għal bidla għaqlija għall-ewro. Nixtieq infakkar li l-mira għall-addozzjoni tal-ewro hija inqas minn 19-il xahar bogħod. Huwa għalhekk importanti li kulħadd jagħti prijorita’ lill-preparazzjoni għall-bidla għall-ewro, sabiex it-tranżizzjoni għall-munita waħda tkun mingħajr xkiel. 

L-ewro – parti minn strateġija ekonomika razzjonali
L-addozzjoni tal-ewro hija għodda mportanti għall-prospetti fit-tul tal-ekonomija Maltija. Hija parti mill-istrateġija ekonomika tal-Gvern, li tara lil Malta bħala “ekonomija dinamika u b’valur miżjud, mibnija fuq kompetenza, abilita’, eċċellenza u kapaċita’ li tagħti livell għoli ta’ għixien għall-poplu kollu tagħha”. L-addozzjoni tal-ewro se tirrappreżenta wkoll pass ieħor fil-proċess ta’ integrazzjoni Ewropea, li permezz tagħha Malta ssir membru sħiħ tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja (EMU). 

L-ekonomija ta’ Malta diġa qed turi sinjali tajbin li qed tirkupra bit-tkabbir ta’ 2.5% fl-2005 u dan ġie sostnut fl-ewwel kwart ta’ din is-sena bi tkabbir ta’ 3.1%. Dan jenħtieġ li nibqgħu nsostnuh fl-isfond tal-isfidi kontinwi li pajjiżna qed jaffaċċja b’mod partikolari l-pressjoni taż-żieda kontinwa fil-prezzijiet taż-żejt, li qed tagħmel pressjoni mhux żgħira fuq l-ekonomija Maltija.  

Filwaqt li jirrikonoxxi l-progress reġistrat f’dawn l-aħħar snin, il-Gvern huwa konxju li biex jiġu megħluba dawn l-isfidi, irridu nassiguraw li l-ekonomija tagħna ssir aktar kompetittiva u dinamika billi jiġu effettwati aktar riformi strutturali. Dawn jinkludu nvestiment kontinwu fl-edukazzjoni u t-taħriġ, titjib fl-infrastruttura, konformita’ mal-aħħar teknoloġija, żieda fir-rata ta’ attivita u titjib fil-flessibilta’ fis-swieq tax-xogħol. Il-Gvern iħares lejn l-ewro bħala għodda mportanti li se tiffaċilita l-mod kif jintlaħqu dawn l-oġġettivi. 

Il-benefiċċji tal-addozzjoni tal-Ewro
M’hijiex l-intenzjoni tiegħi li nispjega fid-dettal il-ħafna benefiċċji ekonomiċi kemm macro kif ukoll micro riżultat tal-addozzjoni tal-ewro. Iżda, nixtieq insemmi aspett partikolari li huwa relevanti għal Malta. Minħabba d-daqs żgħir u d-dipendenza għolja fuq il-kummerċ u l-vulnerabilita’ tas-sistema finanzjarja tagħna għal pressjonijiet esterni.  

Għalkemm is-sistema finanzjarja lokali ħadmet tajjeb tul is-snin, dawn il-vulnerabilitajiet jispiċċaw bl-addozzjoni tal-ewro. F’dak l-istadju, Malta ssir post b’aktar ċertezza fejn wieħed jista’ jinvesti u jagħmel in-negozju – prerogattiva għal tkabbir ekonomiku sostenibbli. Dan, ikkumplimentat bi tnaqqis fl-ispiża għal self, tnaqqis fl-ispiża għal foreign exchange transactions, u trasparenza akbar fil-prezzijiet li twassal għal żieda fl-effiċjenza u titjib fil-prospetti għat-tkabbir ekonomiku. 

Stadji importanti fl-addozzjoni tal-ewro
F’Mejju 2005, sena biss wara s-sħubija fl-Unjoni Ewropea, Malta ssieħbet fl-Exchange Rate Mechanism II (ERM II). Din id-deċiżjoni kienet tabilħaqq milqugħa tajjeb mis-swieq finanzjarji, għaliex għolliet il-livell ta’ ċertezza dwar il-prospetti ta’ Malta għall-ewro. Il-perjodu fl-ERM II kien ikkaratterizzat minn livell ta’ stabilita għolja s’issa u, jekk kollox jibqa’ kostanti, il-Lira m’għandiex tesperjenza xi tensjonijiet kbar fil-fażi tal-ERM II.  Dan ġie kkonfermat reċentement mill-Aġenzija ta’ Kreditu Internazzjonali Moody’s meta f’Marzu li għadda għolliet ir-rating ta’ pajjiżna minn “stabbli” għal wieħed “pożittiv” minħabba l-impenn ta’ pajjiżna li jidħol fl-ewro. 

Il-programm għall-konsolidazzjoni fiskali miexi skond kif proġettat u, fl-2006 id-defiċit pubbliku ser jinżel għal anqas minn 3% tal-PGD. Il-kontroll tad-defiċit u d-dħul mill-privatizzazzjoni kkontribwixxew ukoll sabiex jitnaqqas id-dejn nazzjonali. L-inflazzjoni, min-naħa l-oħra, għoliet bl-effett taż-żieda fil-prezzijiet taż-żejt, u għalkemm taħt il-limiti li huma stabbiliti fit-Trattat ta’ Maastricht, il-Gvern hu impenjat li jara li Malta tkun f’pożizzjoni li tattwa dan il-kriterju importanti. 

Min-naħa l-oħra dan ikun jista’ jseħħ biss jekk kulħadd, jiġifieri l-Gvern, is-settur kummerċjali u l-konsumaturi jiġbdu ħabel wieħed. 

Preparazzjonijiet għall-bidla b’suċċess fl-ewro
Meta mqabblin ma’ pajjiżi fil-euro area, il-pajjiżi msieħba ġodda bħal Malta għandhom il-vantaġġ li l-ewro huwa diġa’ fiċ-ċirkolazzjoni u għalhekk ħafna minna huma diġa’ familjari mal-karti u l-muniti ewro, li, għandhom jgħinu l-addozzjoni għall-munita ġdida.  Dan għandu wkoll jiffaċilita l-bidla għax nistgħu nitgħallmu mill-esperjenza prattika ta’ pajjiżi oħra.  

Madanakollu, tajjeb li nenfasizza li l-membri li qedin fil-euro area kienu ilhom jippreparaw għall-bidla għall-ewro għal madwar sitt snin. Barra minnhekk, il-membri fil-euro area kellhom perjodu tranżizzjonali ta’ tliet snin minn fejn kienet introdotta l-ewro b’forma elettronika għall-bidla fil-muniti tal-ewro. B’kuntrast, għall-istati membri ġodda, l-perjodu li fih ir-rata tal-kambju tiġi ffriżata u d-data meta l-ewro tiġi ntrodotta huwa magħmul minn madwar 6 xhur biss. Il-perjodu relattivament qasir inaqqas b’mod sinifikanti iż-żmien għad-dispożizzjoni biex tiġi mplimentata l-bidla. Jiena għalhekk nappella lill-organizzazzjonijiet kollha – kemm dawk fil-privat kif ukoll dawk fis-settur pubbliku – biex igħaġġlu r-ritmu għall-preparazzjoni u biex jibqgħu fuq il-passi tal-linji gwida li qed iniehdu n-National Euro Changeover Committee (NECC). 

Il-qafas legali għall-addozzjoni tal-ewro kif magħżul mill-Gvern ta’ Malta huwa l-big bang, iżda għandu perjodu ta’ phasing out. Dan ifisser li l-ewro ser issir il-munita legali fl-1 ta’ Jannar 2008, filwaqt li perjodu ta’ phasing out għall-użu tal-Lira Maltija ikun permess f’ċerti strumenti legali speċifiċi jew għall-skopijiet ta’ financial reporting. It-tul ta’ dan il-perjodu ta’ phasing out għad irid jiġi determinat. 

Fir-rigward tal-bidla fil-munita, l-introduzzjoni tal-ewro se tirrappreżenta sfida fil-loġistika. Tajjeb napprezzaw li madwar Lm500 miljun f’karti ta’ flus iridu jiġu miġbudin mill-ekonomija u mibdula f’ewro.  

L-esperjenza minn bidliet li saru qabel tindika wkoll li l-perjodu ta’ ċirkolazzjoni doppja, jiġifieri, iż-żmien meta kemm l-ewro kif ukoll il-Lira Maltija ikunu fiċ-ċirkolazzjoni flimkien, għandu jinżamm l-iqsar possibbli. Dan inaqqas l-ispejjeż għall-operaturi kummerċjali u jevita wkoll xi dewmien fl-addozzjoni psikoloġika lejn munita waħda. F’dan ir-rigward ġie deċiż li l-perjodu għaċ-ċirkolazzjoni doppja għandu jkun fix-xahar ta’ Jannar 2008. 

Impatt fuq l-iżvilupp fil-prezzijiet
Joħroġ ċar li l-akbar pre-okkupazzjoni għall-pubbliku in ġenerali huwa żieda li jista’ jkun hemm fil-prezzijiet meta niġu biex naddottaw l-ewro. Jidher li parti minn dan l-inkwiet ġej mill-esperjenza ta’ xi pajjiżi li diġa għaddew minn dan il-proċess u fejn il-perċezzjoni kienet li l-prezzijiet żdiedu b’riżultat ta’ din il-bidla. Tajjeb wieħed jenfasizza li studji ta’ statistika juru li ż-żieda fil-prezzijiet li setgħu jiġu attribwiti direttament għall-bidla kienu fil-fatt marġinali. 

Jeħtieġ għalhekk li namministraw dan il-proċess bl-aħjar mod possibbli, li nedukaw, li jkollna skemi u għodod li jiffaċilitaw il-bidla, iżda wkoll impenn li ma nħallux l-abbuż tal-ftit itappan avveniment daqshekk importanti u storiku b’żidiet fil-prezzijiet mhux ġustifikati.  

Għalhekk ninkoraġġixxi lill-operaturi tal-kummerċ biex jimxu mal-linji gwida għall-bidla li qed jinħarġu mill-NECC. Inħeġġeġ ukoll lill-pubbliku in ġenerali biex jinteressa ruħu f’dan il-proċess li żgur ser jolqtu mill-viċin.  

Jeħtieġ li ngħidu lill-konsumatur jaddatta ruħu għall-munita l-ġdida kmieni kemm jista’ jkun. Kien għalhekk li l-Gvern wera l-preferenza li nibdew naraw il-prezzijiet biż-żewġ muniti mill-1 ta’ Jannar 2007.   

Il-perjodu ta’ dual display għandu jgħin lill-konsumaturi biex jissorveljaw il-konverżjoni tal-prezzijiet u fl-istess ħin, ser jippermetti lill-kummerċjanti biex jidraw jinnegozjaw bil-munita l-ġdida.  

Studji juru wkoll li f’bidliet li saru qabel, il-perċezzjoni tal-inflazzjoni kienet l-ogħla f’pajjiżi li kienu l-inqas infurmati fuq l-ewro. Biex tissaħħaħ il-kunfidenza tal-konsumaturi u biex tkabbar il-kredibilita’ tal-proċess tal-bidla għall-ewro, l-NECC nehdiet strateġija ta’ komunikazzjoni li kienet ippjanata tajjeb u li ser tiffoka biex teduka l-pubbliku in ġenerali fuq aspetti prattiċi relatati mal-bidla.  

Il-kampanja se tħares ukoll lejn setturi diversi tas-soċjeta bħall-komunita’ tal-kummerċ, l-istudenti u t-tfal. Barra minnhekk, attenzjoni ser tingħata wkoll biex tiġi provduta informazzjoni lil gruppi vulnerabbli bħal per eżempju l-anzjani, l-illitterati u l-persuni b’diżabilita. 

Konklużjonijiet
Minn dak li rajt illum, jidher li l-preparazzjonijiet għall-bidla għall-ewro mexjin b’ritmu tajjeb. Għalkemm dan huwa inkoraġġanti ħafna, irridu noqgħodu attenti li jinbidel dak kollu li hemm bżonn jinbidel, sabiex ma jkunx hemm riperkussjonijiet fil-futur. 

F’dan l-istadju, huwa importanti li l-partijiet kollha jikkollaboraw mal-Gvern u mal-NECC bl-aktar mod professjonali u effiċjenti. Il-Gvern waħdu ma jistax iwettaq din il-bidla. Hemm bżonn li jkollna strateġija kordinata bbażata fuq pjan ta’ azzjoni b’saħħtu li kulħadd jaqbel miegħu. U propju għalhekk li ġejna hawn illum sabiex niddiskutu master plan importanti ħafna li ser jgħinna nottjenu tranżizzjoni għall-ewro effiċjenti u effettiva. Jiena ċert li s-sessjoni tal-llum kienet strumentali biex tibni n-networks neċessarji u tibda l-proċess għall-kollaborazzjoni bejn il-partijiet kollha. 

Il-possibilta li nissieħbu fl-ewro f’Jannar 2008 jippreżentalna sfida ewlenija, li flimkien ser negħlbu u ndawwru f’opportunita’ unika għall-benefiċċju ekonomiku ‘il quddiem.

Ixxerja din l-istqarrija Icon socials Icon socials Icon socials Icon socials

Stqarrijiet Oħra:

PRESS RELEASE BY THE MINISTRY FOR THE ECONOMY, TECHNOLOGY AND STRATEGIC PROJECTS  More than 20 digital gaming and esports companies showcase Malta’s Industry Growth at PLAYCON 2026

PR261958EN

PRESS RELEASE BY THE MINISTRY FOR THE ECONOMY, TECHNOLOGY AND STRATEGIC PRO...

STQARRIJA MILL-MINISTERU GĦALL-EKONOMIJA, IT-TEKNOLOĠIJA U PROĠETTI STRATEĠIĊI  L-istrateġija tal-2019 qed tħalli l-frott: aktar minn 20 kumpanija tal-logħob diġitali u l-esports irrappreżentati waqt il-ftuħ ta’ PLAYCON 2026

PR261958

STQARRIJA MILL-MINISTERU GĦALL-EKONOMIJA, IT-TEKNOLOĠIJA U PROĠETTI STRATEĠ...

Aktar Stqarrijiet Right arrow