Left arrow Mur Lura

Diskors mill-E.T. Dr. Edward Fenech Adami, President ta’ Malta, waqt l-iskambju ta’ l-awguri ghas-sena l-gdida mal-Korp Diplomatiku  - Il-Palazz, il-Belt Valletta – 12 ta’ Jannar 2006

pr0032
Date Icon 12/01/2006

Onorevoli Ministru ta’ l-Affarijiet Barranin
Eċċellenzi
Membri tal-Korp Diplomatiku,

Filwaqt li nagħtik merħba f’dan il-Palazz Presidenzjali, nirringrazzja lilek Mons. Del Blanco Prieto, għall-kliem ġentili li inti għidtli bħala Dekan tal-Korp Diplomatiku akkreditat f’pajjizi.  Ippermettili nwassallek, f’ismi u f’isem il-Poplu Malti, l-isbaħ xewqat tiegħi għal din is-sena l-ġdida li għadha kemm bdiet.  Nitolbok ukoll biex twassal lill-Qdusija Tiegħu l-Papa Benedittu XVI, it-tislijiet ferventi tiegħi u l-awguri tal-Poplu Malti.   

Eċċellenzi, 

Qed nindirizzakom illum, fil-bidu ta’ sena ġdida, u jista’ jkun li istintivament, il-memorji tas-sena li għadha kemm għaddiet jirritornaw quddiem għajnejna, flimkien mal-ħolm, it-tamiet u l-aspirazzjonijiet tagħna għas-sena li gejja.   

Ma nistax ma nibdiex nindirizzakom illum mingħajr ma nrodd ġieħ lill-ħajja u x-xogħol ta’ bniedem kbir,  ‘il-bniedem tas-seklu’ fl-opinjoni ta’ bosta, il-Qdusija Tiegħu il-Papa Ġwanni Pawlu II.  Huwa, li kien tifel minn belt zgħira fil-Polonja, kiber biex sar Papa, kien l-aktar Papa li qatt ivvjaġġja fl-istorja u verament raġel li jaf x’tagħti din id-dinja.  Il-Papa Ġwanni Pawlu II kellu messaġġ importanti xi jwassal, messaġġ ta’ paċi, messaġġ ta’ konċiljazzjoni.  Nemmen li lkoll kemm aħna għandna nsellmu lil dan ir-raġel kbir, irrispettivament mit-twemmin reliġjuz u filosofiku personali tagħna.  

Eċċellenzi, 

Is-sena li għaddiet kienet l-ewwel sena sħiħa għal Malta bħala membru fl-Unjoni Ewropea. Malta integrat l-istrutturi tagħħa f’dawk ta’ l-Unjoni Ewropea, tat kontribut pozittiv u kostruttiv, kif ukoll ibbenefikat mill-opportunitajiet u l-vantaġġi ġodda li s-sħubija fl-Unjoni toffri.   

L-Unjoni Ewropea mxiet ħafna ’l quddiem mill-bidu tagħha fl-1957.  Il-fundaturi ta’ dik li issa hija l-Unjoni Ewropea – Jean Monnet, Robert Sċhuman, Konrad Adenauer u Alcide de Gasperi – kienu konvinti li l-bidu tal-konflitt fl-Ewropa kien is-sistema li n-nazzjonijiet jikkompetu bejniethom.  Kif qal Sċhuman, “minħabba li l-Ewropa ma kinitx maqgħuda, kellna l-gwerra.”  Dawk il-fundaturi kienu determinati li jibnu Unjoni ġdida fl-Ewropa li twarrab il-konflitt għal dejjem.  Il-blokki li bnew fuqhom kienu ekonomiċi, izda l-għanijiet tagħhom kienu politiċi.   

L-akbar suċċess ta’ din il-vizjoni jinsab fil-fatt li fl-2006 kontinent li kien mifni bi gwerer għal mijiet ta’ snin jista’ jħares lura lejn l-aħħar sittin sena li, fil-parti l-kbira tagħhom, għaddejniehom fil-paċi.  Kontinent li sa l-1989 kien mifrud minn purtiera tal-ħadid issa jgawdi minn moviment ħieles ta’ nies u istituzzjonijiet politiċi li huma l-istess għal ħamsa u għoxrin pajjiz, li jestendu mill-kosta Atlantika tal-Portugall sal-fruntieri tar-Russja.   

Aħna tal-feħma li Malta qiegħda zzid u ssaħħaħ id-dimensjoni Mediterranja ta’ l-Unjoni Ewropea, billi sservi ta’ “pont” fid-differenzi kulturali li qed jinħassu b’mod qawwi fi ħdan l-Unjoni Ewropea nnifisha filwaqt li l-konflitti jinfirxu f’xi wħud mill-pajjizi tagħna minħabba fatturi li jfixklu l-integrazzjoni ta’ nies minn kulturi diversi fil-komunitajiet tagħna.  Kif nafu sewwa, din hija xejra perikoluza li wasslet u tista’ twassal għal ħafna sofferenzi umani minħabba l-mibegħda u l-vjolenza li ggib magħħa.   

Eċċellenzi, 

L-importanza li l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea jagħtu lir-relazzjoni tagħhom ma’ Sħabhom fil-Mediterran hija kkaratterizzata mill-Proċess Ewro-Mediterranju, magħruf bħala l-Proċess ta’ Barċellona, u li tikkostitwixxi qafas wiesa’ ta’ relazzjonijiet politiċi, ekonomiċi u soċjali.  Fis-Summit li kkommemora l-għaxar Anniversarju tad-Dikjarazzjoni ta’ Barċellona, Malta pproponiet li għandha titwaqqaf “Sistema għall-Immaniġġjar Integrat tar-Rizorsi tal-Baħar” li tkun tikkonsisti f’ċentri kompetenti fil-pajjizi kollha msieħba bil-għan li nħarsu l-baħar Mediterran.  Nixtieq insostni l-importanza li Malta torbot mal-proposta tagħha u t-tama li din timxi ’l quddiem u tigi implimentata bil-għan li nipproteġu l-baħar li huwa l-wirt komuni tagħna.   

Illum qed nindirizza wkoll lill-girien tagħna tan-Nofsinħar u nixtieq nesprimi x-xewqa kontinwa li Malta ssaħħaħ ir-relazzjonijiet mal-pajjizi tagħkom u li flimkien naħdmu fuq kull livell - sew dak politiku, kif ukoll dak soċjali, kulturali u edukattiv – għall-gid tal-pajjizi tagħna u għall-paċi u ko-operazzjoni siewja fir-Regjun tal-Mediterran. Il-kollaborazzjoni ta’ Malta ma’ sħabħa tan-Nofsinħar f’bosta progetti qatt ma naqset milli tiġġenera diskussjoni pozittiva u produttiva u azzjoni konkreta għall-benefiċċju taz-zewġ naħat.   

Eċċellenzi, 

Avveniment sinifikanti f’pajjizna matul is-sena li għaddiet kien il-laqgħa li fiha Malta ospitat il-Kapijiet tal-Gvernijiet tal-Commonwealth, forum uniku ta’ konsultazzjoni fl-ogħla livell ta’ Gvern.  Kien ta’ pjaċir għal pajjizi li jospita l-Kapijiet tal-Gvernijiet tal-membri tal-Ċommonwealth li jirrapprezentaw kwart tan-nazzjonijiet u l-popli tad-dinja.  Mil-laqgħa ħareġ komunikat li rega’ afferma kundanna qawwija filwaqt li saħaq li l-ko-operazzjoni internazzjonali fil-ġlieda kontra t-terrorizmu għandha tkun immexxija bi qbil mal-liġi internazzjonali u li l-Istati għandhom jassiguraw li l-mizuri li jittieħdu kontra t-terrorizmu jikkonformaw ma’ l-obbligazzjonijiet skond il-ligi internazzjonali, speċjalment il-ligi fuq id-drittijiet umani, il-ligi fuq ir-rifuġjati u l-liġi umanitarja internazzjonali.  Id-“Dikjarazzjoni tal-Belt Valletta fuq il-Kummerċ Multilaterali”, li fuqha wkoll intlaħaq fteħim f’din il-laqgħa, kienet tikkonsisti f’messaġġ qawwi mill-Kapijiet tal-Gvernijiet tal-Ċommonwealth li fiħ għamlu appell għall-ġustizzja u l-ugwaljanza fil-kummerċ multilaterali, u biex il-pajjizi zviluppati jagħtu aktar milli jirċievu.  Filwaqt li sar xi progress fil-Konferenza Ministerjali ta’ l-Organizzazzjoni tal-Kummerċ Dinji f’Hong Kong, għad fadal xi jsir biex nindirizzaw il-bzonnijiet speċjali tal-pajjizi l-fqar u l-ekonomiji z-zgħar u vulnerabbli.  Nittamaw li dan ikun jista’ jseħħ fil-futur qarib.   

Eċċellenzi, 

Is-seklu wieħed u għoxrin huwa s-seklu ta’ l-informatika.  It-teknologiji ta’ l-informazzjoni u l-komunikazzjoni għandhom bosta possibiltajiet li jagħmlu d-dinja post aktar ġust u b’anqas periklu, per ezempju, billi jiġġieldu l-faqar, jassiguraw aċċess aħjar għall-kura medika u għall-edukazzjoni, isaħħu l-ekonomija u jistimulaw il-kummerċ, billi jippromwovu d-demokrazija u jiggarantixxu d-diversità kulturali u anke billi jgħinu biex jinkiseb il-fteħim bejn il-popli.  It-teknoloġiji ta’ l-informazzjoni jgħinu l-isforzi tagħna biex nilħqu l-Għanijiet tal-Millennju favur l-Izvilupp.  Kif qalet ir-rebbieħa tal-Premju Nobel Shirin Ebadi, avukatessa Iranjana u attivista għad-drittijiet umani, meta ndirizzat il-ftuħ tas-Summit Mondjali fuq is-Soċjetà ta’ l-Informazzjoni li sar f’Tunez f’Novembru li għadda, qegħdin ngħixu f’epoka li fiħa l-aċċess għall-informazzjoni huwa mezz prinċipali għall-izvilupp u l-progress.  Izda m’għandniex ninsew li, jekk dawn it-teknoloġiji jintuzaw b’mod mhux għaqli, jistgħu jirrizultaw ezattament fl-oppost ta’ dak li nistennew minnhom – jistgħu jkunu ta’ ħsara għas-soċjetà billi jkabbru l-qasma bejn is-sinjuri u l-foqra.  It-teknoloġiji ta’ l-informazzjoni jiddemokratizzaw l-aċċess għall-għarfien.  Għandna nfittxu li jkollna soċjetà informatika miftuħa u inklussiva, li l-benefiċċji tagħha jkunu disponibbli għal kulħadd.   

Eċċellenzi, 

B’dispjaċir ninnota li l-aktar grajjiet li qed jiġu rrapportati fl-aħbarijiet ta’ kuljum huma dawk il-ġrajjiet traġiċi li jseħħu ta’ sikwit, anke regolarment, f’zoni ta’ konflitt bħall-Iraq, l-Afganistan u l-Lvant Nofsani.  Nixtieq nesprimi x-xewqa tiegħi, u dik tal-Poplu Malti kollu, li dawn il-konflitti jiġu solvuti u terġa’ tirrenja l-paċi. 

Nixtieq li għal ftit ħin niffoka fuq is-sitwazzjoni fil-Lvant Nofsani.  Il-kwistjonijiet fil-Lvant Nofsani sal-lum kienu tista’ tgħid ferm diffiċli u ilhom zmien jisfidaw kull attentat għal soluzzjoni.  Il-konflitt huwa mħeġġeġ mit-tifkiriet l-imgħoddija taz-zewġ naħat: l-Izraeliti ta’ mijiet ta’ snin ta’ sofferenza Lħudija u l-bzonn ezistenzjali tal-Lħud li jkollhom darhom f’art li jistgħu jiddefenduha; il-Palestinjani ta’ spostament u telf, djgħufija politika u tbatija ekonomika kif ukoll skonfitti umiljanti u rabja.  Filwaqt li l-progress fuq il-Proċess tal-Paċi fil-Lvant Nofsani u l-kisba ta’ soluzzjoni ġusta għall-konflitt huma ta’ importanza sinifikanti, jien tal-fehma li jenħtieg li tintlaħaq mħux biss soluzzjoni politika izda li kull naħa genwinament taħfer lill-oħra u li ma jibqgħux imħabblin fil-passat.  Il-filosfu tal-politika Hannah Arendt fil-kitba tagħha qalet li “il-maħfra sservi biex tħoll l-għemejjel tal-passat, li d-dnubiet tagħhom huma mdendla bħax-xabla ta’ Demokli fuq kull generazzjoni gdida.”  Jiena għandi fehma sħiħa li l-maħfra għandha l-qawwa li tbiddel id-dinja.  Kien hemm min qal li l-ġustizzja hija l-proċess impersonali tal-ligi; il-maħfra r-restawr personali ta’ l-ordni morali. Il-ġustizzja tikkoregi l-ħsarat; il-maħfra tibni r-relazzjonijiet mill-ġdid.  Fi kliem il-filosfu u teologu Lhudi Jonathan Sacks, “sakemm il-Lhud u l-Palestinjani ma jkunux kapaċi jisimgħu lil xulxin, jifħmu t-tbatijiet ta’ xulxin u jagħmlu spazju għar-rikonoxximent tat-tamiet ta’ xulxin, m’hemmx tama li jsir progress.”  Id-dinja għandha bzonn ta’ progress biex tkisser iċ-ċiklu ta’ tpattija li qed ikidd lil din iz-zona ta’ konflitt u li jkompli jħeġġeġ ħafna vjolenza u jikkawza ħafna tbatija umana.   

Eċċellenzi, 

Zona oħra ta’ konflitt li kienet ħafna f’moħħna matul is-sena li għaddiet kienet l-Iraq. Nittama li r-rizultati ta’ l-elezzjonijiet ta’ Diċembru li għadda jwasslu biex jitwaqqaf Gvern sod li jkun jista’ jagħti lill-pajjiz l-istabbiltà u l-istrutturi demokratiċi sodi li huma ħtiega essenzjali għar-rikostruzzjoni u l-izvilupp tal-pajjiz.   

Eċċellenzi, 

Il-flaġell il-ġdid fix-xena internazzjonali huwa l-fenomenu tat-terrorizmu internazzjonali.  Filwaqt li anke jiena ngħaqqad il-vuċi tiegħi ma’ dik ta’ dawk li jikkundannaw b’mod qawwi kull att ta’ terrorizmu, naħseb li hemm triq waħda biss biex tintrebaħ l-hekk imsejħa “gwerra kontra t-terrorizmu” u din hija dik li nikkomunikaw ma’ dawk li jistmerru l-Punent, infehmuhom il-verita` tagħna u nisimgħuhom jgħidu tagħhom.  L-alternattiva hija li negħrqu izjed ’l isfel f’nuqqas ta’ fiduċja u  neqirdu ’l xulxin. 

Mill-pajjizi milquta mit-tsunami saz-zona tal-konflitt f’Darfur, mill-emerġenzi ta’ nuqqas ta’ nutrizzjoni fin-Niger u l-Malawi sat-telfien tal-ħsad fl-Etijopja u l-Eritrea, u mill-istaġun ta’ l-urugan Atlantiku tant qerriedi sat-terremot fil-Pakistan, matul is-sena li għaddiet id-dinja sofriet għadd kbir ta’ dizastri naturali, krizijiet ta’ ikel u konflitti li ħarbtu l-ħajja ta’ għexirien ta’ miljuni ta’ nies.  Nixtieq infaħħar lil dawk l-organizzazzjonijiet u l-aġenziji internazzjonali, lill-Gvernijiet, lill-organizzazzjonijiet mhux governattivi u volontarji, kif ukoll lill-istituzzjonijiet u individwi oħrajn li jikkontribwixxu bl-isforzi kontinwi tagħhom biex jgħinu biex tinbena mill-ġdid il-ħajja tan-nies milquta f’dawn iz-zoni.  Nixtieq ukoll nesprimi l-apprezzament tiegħi għall-fatt li n-nazzjon Malti wkoll wera ħniena mat-tbatija ta’ l-oħrajn u minn qalbu għamel il-parti tiegħu billi kkontribwixxa favur dawn il-kawzi.   

Eċċellenzi, 

Fuq livell nazzjonali, fenomenu ta’ tħassib partikolari kien dak ta’ l-influss ta’ immigranti irregolari, li ħoloq piz fuq ir-rizorsi limitati tal-gzira tagħna.  Il-flaġell tat-traffikar tal-bnedmin huwa problema ewlenija mhux biss għal pajjizna izda wkoll għall-pajjizi l-oħra tar-reġjun tal-Mediterran.  Il-Ministri li attendew il-laqgħa tad-Djalogu tal-Mediterran tal-Punent, magħruf bħala l-5 + 5, li saret taħt il-Presidenza Maltija f’Ġunju tas-sena li għaddiet, qablu bejniethom fuq il-bzonn li l-pajjizi ta’ l-oriġini, il-pajjizi tat-tranzitu u l-pajjizi tad-destinazzjoni għandhom jingħaqdu flimkien fi sforz biex jinbeda djalogu komprensiv u biex jinstabu soluzzjonijiet sħaħ. 

Matul din is-sena smajna bosta stejjer ta’ swied il-qalb li fihom persuni tilfu ħajjithom fil-baħar huma u jippruvaw jaqsmu mill-kosta ta’ l-Afrika ta’ Fuq għall-Ewropa.  Huwa ovvju li dawk li  lesti jipperikolaw ħajjithom b’dan il-mod qajla għandhom x’jitilfu, inkella għandhom ħafna minn x’hiex jibzgħu.  B’hekk nappella għas-sens ta’ solidarjetà umana taċ-ċittadini kollha ta’ l-Unjoni Ewropea u tan-Nazzjonijiet zviluppati l-oħrajn tad-dinja quddiem id-diffikultajiet ta’ ħuthom bnedmin.  Nappella għas-sens ta’ dover, obbligazzjoni, appoġġ u solidarjetà li lkoll flimkien għandna minħabba l-universalità tagħna bħala bnedmin.  Aħna lkoll differenti u ugwali, membri ta’ din il-familja, dik il-komunità, din l-istorja, dak il-wirt kulturali, izda aħna wkoll bnedmin.  Filwaqt li nirrikonoxxu d-differenzi tagħna, ma għandna qatt nieqfu milli nobdu dak li hu moralment universali – il-qodos tal-ħajja, id-dinjità tal-persuna umana, id-dritt għal-libertà, li ħadd ma jkun ilsir ta’ ħadd jew il-mira tal-vjolenza ta’ xi ħadd ieħor.  Jiena naħseb li jkun kruċjali f’dan ir-rigward li nilmħu fid-dinja l-opra tal-Mulej u fl-umanità x-xbieha tal-Mulej.   

Eċċellenzi,  

Illum, ħsiebi jmur lejn dawk it-tfal li qegħdin jitwieldu daz-zmien f’dawk il-pajjizi li qegħdin ibatu minħabba l-assurdità ta’ kunflitti, gwerer u ġenoċidji bla sens.  Ejjew inwaqqfu dan il-ġenn.  Ma nħallux li t-tfal tal-lum jinbelgħu mill-gwerer.  J’Alla d-dinja tipprovdi spazju li fiħ dawn ikunu jistgħu jiffjorixxu, jizviluppaw l-individwalità tagħħom u jgħixu biex jiċċelebraw bosta snin ġodda li għad iridu jiġu.  Il-Ħdax ta’ Settembru gab il-vizjoni ta’ aktar terrorizmu u gwerer li ħadd ma jista’ jirbaħħom.  J’Alla negħlbu mumenti bħal dawn u ngħixu flimkien fil-paċi minflok inkissru din id-dinja tagħna.  J’Alla niġu ispirati mit-tama ġdida mimlija zgħozija għall-futur ta’ l-umanità li t-tfal tal-lum jirrapprezentaw. 

Eċċellenzi,  

Nitlobkom twasslu l-isbaħ xewqat personali tiegħi lill-Kapijiet ta’ l-Istati u l-Gvernijiet tagħkom.  Lil kull wieħed u waħda minnkom, nawgura, l-isbaħ xewqat għall-paċi u l-prosperità.

Ixxerja din l-istqarrija Icon socials Icon socials Icon socials Icon socials

Stqarrijiet Oħra:

 PRESS RELEASE BY THE MINISTRY FOR YOUTH, WELLBEING AND THE IMPLEMENTATION OF THE ELECTORAL PROGRAMME Student Councils receive recognition

PR261950en

PRESS RELEASE BY THE MINISTRY FOR YOUTH, WELLBEING AND THE IMPLEMENTATION ...

 STQARRIJA MILL-MINISTERU GĦAŻ-ŻGĦAŻAGĦ, IL-BENESSERI U L-IMPLIMENTAZZJONI TAL-PROGRAMM ELETTORALI Jingħata rikonoxximent lill-kunsilli tal-istudenti

PR261950

STQARRIJA MILL-MINISTERU GĦAŻ-ŻGĦAŻAGĦ, IL-BENESSERI U L-IMPLIMENTAZZJONI ...

Aktar Stqarrijiet Right arrow