RIŻULTATI POŻITTIVI GĦALL-MARA MALTIJA TUL L-AĦĦAR 40 SENA
Il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura qal li t-twaqqif tal-Kunsill Nazzjonali tan-Nisa jaħbat mal-kisba ta’ l-Indipendenza ta’ pajjiżna 40 sena ilu. Għalhekk is-sinifikat ta’ din l-okkażjoni hu doppju għaliex qed infakkru sew l-40 anniversarju minn mindu pajjiż sar Nazzjon Sovran kif ukoll l-40 sena mill-fondazzjoni ta’ dan il-Kunsill li tul l-aħħar 40 sena ra bidliet kbar permezz tal-ħidma li seħħet biex ikun hemm ugwaljanza bejn is-sessi. Il-Ministru kien qed jinawgura Wirja ta’ l-Arti, fl-uffiċċji tal-Heritage Malta l-belt Valletta , bħala parti miċ-ċelebrazzjonijiet ta’ l-40 Anniversarju tal-fondazzjoni tal-Kunsill Nazzjonali tan-Nisa
Il-Ministru Francis Zammit Dimech qal li hu sinifikattiv li fil-Kostituzzjoni ta’ l-Indipendenza ddaħħal il-prinċipju ta’ paga indaqs għall-istess xogħol indipendentement mis-sess tal-persuna. Hu qal li dan il-prinċipju beda jitwettaq mill-Gvern għan-nisa impjegati miegħu fl-1967 biex wara nfirex għal-ħaddiema kollha nisa.
Francis Zammit Dimech qal li minn dak iż-żmien ’l hawn ittieħdu diversi deċiżjonijiet li neħħew id-diskriminazzjoni bejn is-sessi. Hu qal li
· Infetħu skejjel sekondarji b’xejn għal kulħadd fl-1970, miżura li bbenefikaw minnha l-aktar studenti bniet li sa dakinhar ma kienux jingħataw l-istess opportunitajiet ta’ tagħlim daqs studenti subien;
· Fl-1971 l-Universita’ saret bla ħlas għall-istudenti kollha, miżura li għenet biex iktar studenti nisa jieħdu l-edukazzjoni terzjarja;
· Fl-1987 twaqqfet il-Kummissjoni għall-Avanz tal-Mara flimkien mad-Dipartiment għall-Ugwaljanza tan-Nisa bl-iskop li tiffinalizza proposti dwar tibdil fil-liġijiet biex tkun assigurata l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel.
· Tbiddlet il-Kostituzzjoni bl-iskop li l-ugwaljanza bejn is-sessi bdiet tingħaraf bħala dritt fundamentali;
· Tbiddlu l-liġijiet biex tneħħiet diskriminazzjoni bejn is-sessi. Dawn il-bidliet kienu jinkludu tibdil fir-regolamenti dwar il-passaporti, liġi dwar il-ġurati, liġi dwar ix-xandir, liġi dwar l-edukazzjoni u tibdil fil-liġi dwar it-taxxa fid-dħul. Dan it-tibdil neħħa diskriminazzjoni li kien hemm kontra n-nisa.
· Fl-1993 daħlet il-Liġi tal-Familja li permezz tagħha nisa miżżewwġa bdew igawdu drittijiet li qabel kienu mċaħħda minnhom.
· Ġiet ratifikata l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tneħħija ta’ Kull Għamla ta’ Diskriminazzjoni Kontra n-Nisa. Kienu ratifikati żewġ konvenzjonijiet internazzjonali oħra importanti: il-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem li saret parti mil-liġi Maltija u neħħiet kull diskriminazzjoni fuq bażi ta’ sess u l-Konvenzjoni ta’ l-ILO dwar Equal Remuneration.
· Inħatru nisa f’pożizzjonijiet għolja fosthom maġistrati, ministri, segretarji parlamentari u diretturi fiċ-ċivil.
Il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura qal li l-prinċipju ta’ opportunitajiet indaqs ma baqax biss fuq il-karta. Hu qal li llum fl-Universita’ ta’ Malta, li fetħet il-bibien beraħ għal kulmin irid jissokta bl-istudji tiegħu, hemm aktar studenti tfajliet minn ġuvintur. Il-Ministru Zammit Dimech qal li n-nisa jaħdmu qed jiżdiedu b’rata ogħla mill-irġiel. Hu qal li dan qed iseħħ sew għaliex il-mara llum hi aktar emanċipata u anke għaliex kibru l-opportunuitajiet ta’ xogħol għan-nisa. Hu fakkar li mill-kisba ta’ l-Indipendenza ’l hawn in-numru ta’ nisa jaħdmu full-time żdied minn 17,000 fl-1964 għal 40,000 illum. Hu qal li filwaqt li fl-1964 n-nisa jaħdmu kienu 21 fil-mija ta’ dawk kollha impjegati bi qligħ illum in-nisa jaħdmu jammontaw għal għal aktar minn 29 fil-mija tal-gainfully occupied kollha.
Il-Ministru Zammit Dimech qal li t-tibdil li sar fl-income tax, li kien jinkludi rati fissi ta’ taxxa għal dawk b’impjieg part-time, wassal biex numru dejjem akbar ta’ nisa qed ifittxu impjiegi part-time. Hu qal li dawn illum jilħqu 15,442 li għal 11,692 minnhom hu l-impjieg primarju tagħhom.
Il-Ministru Francis Zammit Dimech qal li m’hemmx dubju li l-qagħda tal-mara Maltija tjiebet ħafna fl-aħħar 40 sena. Iżda dejjem għad baqa’ x’jitwettaq. Hu qal li kien ċert li bil-ħidma ta’ għaqdiet bħal dik tal-Kunsill Nazzjonali tal-Mara l-qagħda tal-mara Maltija tkompli titjieb sakemm jitneħħew kull traċċi ta’ diskriminazzjoni bejn is-sessi.
Il-Ministru għat-Turiżmu u Kultura awgura lill-Kunsill Nazzjonali tal-Mara u lin-nisa kollha ta’ Malta u Għawdex kull suċċess fil-ħidma tagħhom favur il-mara Maltija u favur id-drittijiet tan-nisa mad-dinja kollha.
Stqarrijiet Oħra:
PR261943
STQARRIJA MIS-SEGRETARJAT PARLAMENTARI FL-UFFIĊĊJU TAD-DEPUTAT PRIM MINISTR...
PR261942en