Left arrow Go Back

AĠĠUSTAMENT TAL-PREZZIJIET TAŻ-ŻJUT

PR1118
Date Icon 05/07/2004

B’effett mil-lum, il-prezz taż-żjut petrol bla ċomb, Lead Replacement Petrol, Diesel u Pitrolju qed jiġu aġġustati skond iċ-ċaqlieq ta’ dawn l-aħħar tlett xhur fil-prezzijiet internazzjonali taż-żejt u t-tisħiħ tal-valur tad-Dollaru Amerikan.  

Il-prezz internazzjonali taż-żejt, bl-indikatur Platts, żdied fl-aħħar sena b’rata qawwijja. Fil-fatt bejn Lulju 2003 u Lulju 2004, tunnellata petrol bla ċomb żdiedet f’sena waħda b’US$118.25. Dan ifisser li l-petrol bla ċomb żdied f’sena bi 42%. Id-diesel żdied bi 22% (jew US$58.32 kull tunnellata) u l-pitrolju żdied b’36% (jew US$92.32).  

F’din l-aħħar sena, il-prezzijiet taż-żjut komplew it-tendenza li jiżdiedu kontinwament kif ilhom jagħmlu minn Settembru 2001 sal-lum. Fil-fatt, il-prezz internazzjonali tal-lum tal-petrol bla ċomb hu aktar mid-doppju ta’ dak li kien f’Settembru 2001 (US$400.14 llum minflok US$199.04 f’Settembru 2001). Fl-istess perjodu l-prezz internazzjonali tad-diesel żdied bi 52% u l-prezz internazzjonali tal-pitrolju żdied b’77%.  

Minn Settembru 2001, ir-rati taż-żjut mibjgħuha Malta nħadmu skond il-prezzijiet internazzjonali (m’hux skond il-prezz li bih attwalment issib tixtri bih l-Enemalta).  

Minħabba d-dgħjufija tad-Dollaru Amerikan tul is-snin 2001-2003, il-prezzijiet Maltin ma kienux affettwati b’mod daqs tant aħrax daqs kemm intlaqtu ħafna ekonomiji oħra. Fil-fatt minflok b’101% bejn Settembru 2001 u Lulju 2004, il-prezz internazzjonali tal-petrol bla ċomb f’Lira Maltija żdied b’59%, il-prezz internazzjonali tad-diesel żdied b’20% u l-prezz internazzjonali tal-pitrolju żdied b’40%.  

F’dawn l-aħħar tlett xhur biss (April sa Ġunju 2004) il-prezz internazzjonali tal-petrol bla ċomb (waqt inċertezza internazzjonali minħabba instabbilità qawwijja fl-Iraq u attakki terroristiċi fis-Saudi Arabia, l-akbar sors ta’ żejt kummerċjali dinji) żdied bi 17.6%. Fl-istess waqt id-Dollaru Amerikan issaħħaħ bi 3%. Dan wassal biex ix-xiri taż-żejt lejn Malta kellu rata tal-kambju sfavorevoli li għolliet il-prezz tal-petrol bla ċomb fi tlett xhur b’20.1%.  

Meta dan jirrifletti ruħu fil-prezz tal-bejgħ f’Malta dan jittaffa minħabba li f’dawn it-tlett xhur kompla jitneħħa l-prezz żejjed li kien jiżdied mal-petrol bla ċomb biex jissussidja d-diesel. Dan is-sussidju se jkun tneħħa għal kollox sa l-aħħar ta’ din is-sena. Il-prezz tal-bejgħ f’Malta għandu wkoll elementi oħra u għalhekk jista’ jiżdied b’rata anqas iebsa minn dik tas-swieq internazzjonali. Mil-lum, il-prezz tal-petrol bla ċomb ser jiżdied b’6% u jkun ta’ 38ċ6 kull litru. Il-Lead Replacement Petrol li hu kimikament magħmul minn taħlita li l-parti l-kbira minnha hi petrol bla ċomb, ser jiżdied b’5.5% u jkun 41ċ6 kull litru.  

F’dawn l-aħħar tlett xhur ukoll, il-prezz internazzjonali tad-diesel żdied b’14.2%. Iċ-ċaqlieq fil-kambju fisser li meta maqluba għal-Lira Maltija, il-prezz fil-fatt żdied b’16.8%. Id-diesel qed jitkompla jitneħħielu wkoll is-sussidju li qabel kien iħallsu min jixtri l-petrol bla ċomb. Dan ifisser li mil-lum id-diesel ser jiżdied b’7.9% u jinbiegħ b’31c5 kull litru.  

F’dawn l-aħħar tlett xhur ukoll, il-prezz internazzjonali tal-pitrolju żdied b’14.4%. Iċ-ċaqlieq fil-kambju fisser li meta maqluba għal-Lira Maltija, il-prezz fil-fatt żdied bi 17%. Dan ifisser li mil-lum id-diesel ser jiżdied b’16.3% u jinbiegħ bi 15ċ1 kull litru.  

Ta’ min isemmi wkoll illi minħabba li l-impjanti ta’ l-Enemalta jużaw biss żjut biex jiġġeneraw l-elettriku, dawn iż-żjidiet ser iħallu impatt qawwi fuq l-ispiża tal-produzzjoni ta’ l-Enemalta. Huwa stmat li għal din is-sena biss dan l-impatt ser ilaħħaq mal-Lm3,000,000. Għal din is-sena, din l-ispiża ser terfagħha kollha kemm hi l-Korporazzjoni Enemalta u m’hux ser tgħaddiha lill-konsumatur. 

Il-Gvern hu konxju li kull ċaqlieq fil-prezz taż-żejt lokalment jittieħed bħala opportunità għal gwadann politiku u bħala skuża għal parti tas-settur kummerċjali biex isir lobbying għal protezzjoniżmu, kontroll statali, u manipulazzjoni tas-swieq mill-Gvern. Il-Gvern ma jantiċipax li din tkun eċċezzjoni u jerġgħu jissemmew l-argumenti klassiċi ta’ l-inflazzjoni u l-kompettività.  

Iż-żidiet internazzjonali fil-prezz taż-żejt ma laqtux lil Malta biss, iżda laqtu lid-dinja kollha. Kien hemm fejn dawn kellhom impatti inflazzjonarji. F’Malta għandna l-mekkaniżmi trasparenti u maqbula minn kulħadd dwar kif jitkejlu dawk l-impatti inflazzjonarji jekk fil-fatt jirriżultaw u x’aġġustamenti għandu jkun hemm għalihom.  

L-argument tal-kompetittività irid iżomm f’moħħu li dawn il-prezzijiet laqtu wkoll il-kompetituri tagħna kważi dejjem b’manjiera aktar qawwijja milli qed jolqtu lilna.  

Hi x-xewqa tal-Gvern daqs kemm hi ta’ kull Gvern u ta’ kull poplu li ssaltan il-paċi dinjija biex tagħti spazju lill-istabbiltà ekonomika. Iżda t-terroriżmu dinji u l-gwerra fir-reġjun minn fejn jiġi ż-żejt għad-dinja żgur m’humiex fil-kontroll tal-Gvern Malti u anqas f’ta’ min jikkritikah.  

Hu importanti wkoll li jinfthiem li argumenti dwar kumpens għall-inflazzjoni u dwar protezzjoni tal-kompetittività, min-natura tagħhom jikkontradixxu lilhom infushom u l-aħjar għażla m’hix għażla bejn argument u ieħor iżda politika ekonomika stabbli li tirreaġixxi fil-ħin u bil-għaqal għax-xenarju ekonomiku dinji kif dan jinbidel.  

Share this Press Release Icon socials Icon socials Icon socials Icon socials

Other Press Releases:

PRESS RELEASE BY THE OFFICE OF THE SPEAKER  The Speaker of the House of Representatives highlights Malta’s climate vulnerabilities and the role of parliaments at the IPU Parliamentary Meeting on COP31 in Türkiye

PR261942en

PRESS RELEASE BY THE OFFICE OF THE SPEAKER The Speaker of the House of Rep...

STQARRIJA MILL-UFFIĊĊJU TAL-ISPEAKER  L-Ispeaker tal-Kamra jisħaq fuq il-vulnerabbiltajiet klimatiċi ta’ Malta u r-rwol tal-parlamenti waqt laqgħa parlamentari tal-IPU marbuta mal-COP31 fit-Turkija

PR261942

STQARRIJA MILL-UFFIĊĊJU TAL-ISPEAKER L-Ispeaker tal-Kamra jisħaq fuq il-vu...

More Press Releases Right arrow