PUNTI MINN KONFERENZA STAMPA MIS-SEGRETARJU PARLAMENTARI FIL-MINISTERU GĦAS-SERVIZZI EKONOMIĊI, L-ONOR EDWIN VASSALLO WAQT ŻJARA LILL-KOMUNITÀ KUMMERĊJALI F'BIRKIRKARA - 7 ta' Awwissu 2001

A.Negozji ġodda

Nisimgħu lil bosta jgħidu tagħhom dwar kif sejjer in-negozju f'pajjiżna. Kulħadd għandu d-dritt tiegħu iżda ma' l-opinjonijiet għandna wkoll ċerti fatti li nemmen li ma nistgħux naħarbu minnhom.

Indikatur importanti li jixhed l-istabbilita' ekonomika u l-fiduċja tal-poplu fil-mod ta' kif qed tiżviluppa l-ekonomija f'pajjiżna huwa n-numru tan-negozji ġodda (start-ups) matul is-snin.

Sena - Numru ta' liċenzji ġodda tan-negozji

1996 - 542

1997 - 418

1998 - 388

1999 - 522

2000 - 536

2001 - 331 (minn Jannar sa Ġunju) filwaqt li f'dan il-perjodu tas-sena ma' dawn il-liċenzji ġodda nħarġu wkoll 173 "transfer" f'liċenzji eżistenti.

Il-Komunita' fejn l-iżjed inħarġu liċenzji ġodda tan-negozju din is-sena hija Hal-Qormi, fejn inħarġu 42 liċenzja ġdida tan-negozju. Wara din il-lokalita', insibu liz-Zejtun fejn inħarġu 36 liċenzja, f'San Ġiljan inħarġu 35 u f'Birkirkara inħarġu 32 liċenzja. F'Għawdex inħarġu 30 liċenzja ġdida.

L-ammont ta' "tranfers" ta' liċenzji huwa wkoll numru sinifikanti għaliex f'ħafna każijiet sa llum, dan għadu jinvolvi proċess sħiħ li jixbaħ ħafna l-proċess biex tinħareġ liċenzja ġdida. Għalhekk minkejja li "transfer" tfisser bidla jew fil-ġeneru jew fis-sid ta' negozju, 173 transfer ifisser li flimkien mat-331 liċenzja ġdida, kellna ammont sostanzjali ta' attivitajiet u inizjattivi ġodda li daħlu fis-suq.

Sa l-aħħar ta' Ġunju li għadda l-Pulizija, li sal-lum għadhom inkarigati mill-ħruġ tal-liċenzji tan-negozji, għandhom 549 talba għal-liċenzji pendenti, fosthom hemm 164 talba għal transfer tal-liċenzja u 385 talba għal-liċenzja ġdida. Għal Għawdex ġie rrapportat li għand il-Pulizija hemm 84 talba pendenti għal liċenzji fosthom 36 talba għal bidla tal-ġeneru jew sid (talba għal Transfer fil-liċenzja) filwaqt li hemm 48 talba għall-liċenzja ġdida tan-negozju.

Jekk nagħtu daqqa t'għajn lejn dawn l-applikazzjonijiet pendenti nsibu li ġejjin minn dawn il-lokalitajiet:

B.Numru ta' applikazzjonijiet pendenti għal kull lokalita'

St.Julians - 64

Qormi - 35

Valletta - 25

Hamrun - 24

Sliema - 23

B'Kara - 23

Mosta - 20

Paola - 19

M'Skala - 17

St.Pauls'Bay - 17

Gżira - 15

San Gwann - 13

Msida - 13

Marsa - 12

Rabat, Żejtun - 11

Żebbuġ - 10

B'Buġia, Luqa, Zabbar - 9

Mellieha, St.Venera, Zurrieq - 8

Buġibba, Naxxar, Tarxien - 7

Qawra - 6

Pietà - 5

Kalkara, Swieqi, Qrendi, Vittoriosa - 4

Floriana, Għargħur, Gudja, Senglea, Mqabba - 3

Burmarrad, Ta'Xbiex - 2

Dingli, Għaxaq, St.Luċija Lija, Hal Far, Ta' Qali, Mġarr, Paceville, Safi, St. Andrew's, G'Manġia - 1


Għawdex

Victoria - 25

Xlendi - 10

Marsalforn - 9

Għajnsielem, Xagħra - 5

Nadur - 4

Qala, Xewkija - 3

Sannat - 2

Għarb, Ta'Dbieġi, Munxar, Kerċem, Qala, Żebbuġ - 1

Hawkers (f'Għawdex) - 10


C.Burokrazija


Meta tistħarreġ is-sitwazzjoni preżenti ta' dawn it-talbiet pendenti għal-liċenzji ssib li għadhom ma nħarġux għaliex l-applikanti għad għandhom pendenzi ma' wieħed jew iktar mid-Dipartimenti w Entitajiet li huma nvoluti fil-ħruġ tal-liċenzji. Jista' jkun li jkollok talba għall-permess li tkun għadha qed tistenna l-approvazzjoni ta' iżjed minn Dipartiment wieħed. Dan il-proċess jixhed kemm fil-preżent is-sistema hija kkomplikata u ddewwem permess milli joħroġ.


Il-lista ta' l-Entitajiet u Dipartimenti li għadhom qegħdin iżommu permessi milli joħorġu għaliex jista' jkun li skond huma l-applikant għadu mhux konformi ma' xi talba li huma jkunu għamlulu qiegħda tkun ippubblikata. Lil dawn id-Dipartimenti qegħdin ngħidulhom ukoll biex ikunu effiċjenti biex il-proċess tal-ħruġ tal-liċenzji jkun imħaffef.


Awtoritajiet, Dipartiment, Entitajiet - Numru ta' każijiet jistennew ħidma konnessa ma' applikazzjonijiet li saru minn dawn l-entitajiet


Planning Authority - 156

Director of Trade - 9

Director of Social Housing - 46

Commissioner of Lands - 9

Chief Government Medical Officer - 241

Fire Brigade - 125

Hotels & Catering Establishment Board - 37

Drainage Department - 198

Agriculture Department - 3

Occupational Health & Safety Unit - 65

Director Of Environment - 23

Commissioner of Inland revenue - 1

Water Services Corporation - 1

Ministry of Tourism - 13

Director of Fisheries - 6

M.D.C. - 8

Director of Museums - 5

Officer in charge of Wireless Telegraphy - 1


D.Simplifikazzjoni ta' proċeduri-tnaqqis ta' burokrazija


Il-liġi ġdida li ser tirregola l-ħruġ tal-liċenzji ġodda tan-negozju hija mistennija li tnaqqas ħafna l-burokrazjia li jridu jgħaddu minnha dawk kollha li ser japplikaw għal negozju ġdid, jew ikunu qed jitolbu bidla kemm tas-sid kif ukoll tal-ġeneru tan-negozju. Nipprevedi li fil-ġejjieni, in-numru ta' bidliet mitluba kemm tas-sidien kif ukoll tal-ġeneru tan-negozju ser ikompli jiżdied.


E.Diversifikazzjoni


llum id-diversifikazzjoni fin-negozju saret rejalta' u l-mod ta' kif kontinwament qiegħed jitbiddel l-infieq u l-konsum jixhed l-importanza ta' bżonn ta' simplifikażżjoni tal-proċess ta' applikażżjoni u trasferiment ta' negozju biex ilaħħaq u jikkumplimenta it-tibdil fil-pattern tal-konsum. Filwaqt li ċertu setturi tradizzjonalment kienu jieħdu l-akbar sehem min-nefqa tal-familja, kif jidher li kien is-settur tal-bejgħ ta' l-ikel u x-xorb mis-supermarkets u l-ħwienet tal-merċa, setturi oħra bħal dawk tad-divertiment kif ukoll it-trasport u l-komunikazzjoni qegħdin iżidu fl-importanza taggħom.


Distribution of Household Consumption at Current Prices

Source: National Accounts of the Maltese Islands

Dan kollu jixhed ukoll li bil-mod ta' kif qiegħed jiddiversifika s-suq u n-numru ta' negozji ġodda qed jiżdied, il-kompetizzjoni qed issir iżjed rejali. Għalhekk mill-kummenti li nisimgħu kull meta nżuru dawn il-ħwienet nista' ngħid li l-akbar prejokkupazzjoni għal sid il-ħanut hija:


a. Il-kompetizzjoni li qed tiżdied .

b. Il-burokrazija li qed tfixkel lin-negozju milli jkompli jespandi

c. Il-problema tal-parking.

Minkejja dan wieħed irid jinnota dawn il-fatturi pozittiviĠ

LM 5.2 miljun żjieda fin-nefqa tal-Konsumatur fl-ewwel tlett xhur tas-sena meta mqabbel ma'l-istess perjodu s-sena ta' qabel.

4.5 % żjieda fil-bejgħ tas-settur bl-ingrossa u bl-imnut fl-ewwel tlett xhur tas-sena meta mqabbel ma'l-istess perjodu s-sena ta' qabel.

4.6%. żjieda fis-settur privat tas-servizzi fl-ewwel tlett xhur tas-sena meta mqabbel ma'l-istess perjodu s-sena ta' qabel.

222 żieda fl-impjiegi fis-settur tal-bejgħ bl-ingrossa u bl-imnut sas-sena li spiċċat f'Marzu, 2001 fuq l-istess perjodu tas-sena ta' qabel.

1057 żieda fl-impjiegi fis-settur tas-servizzi privati sas-sena li spiċċat f'Marzu, 2001 fuq l-istess perjodu tas-sena ta' qabel.

Dan kollu jixhed li għandna suq li qed jikber. Tkabbir li jġib miegħu żieda fil- kompetizzjoni, fin-nefqa tal-konsumatur, fin-numru ta' l-operaturi kif ukoll fin-numru ta' l-imjiegi.

Għalhekk il-problemi li għandna fis-suq ma humiex kawża tan-nuqqas ta' negozju b'mod ġenerali iżda li l-operaturi f'dan is-settur qegħdin jagħrfu l-piżijiet ta' bidliet li l-kompetizzjoni f'suq aktar ħieles fil-fatt iġġib magħha.

F'dan is-settur qegħdin naraw żjieda fl-operaturi u l-impjegati tagħhom dovut ukoll għat-tneħħija tal-levies u restrizzjonijiet oħrajn. Huwa fatt li għandna wkoll tendenza li ħafna minn dawn l-operaturi jridu jkabbru n-negozju tagħhom.

Dan huwa settur li bil-fatti qed jikber. L-istatistika li wrejt tixhed il-fiduċja sħiħa fil-mod ta' kif qed tiżviluppa l-ekonomija f'pajjiżna.

Hruġ ta' liċenzji ġodda tan-negozju u trasferimenti ta' liċenzji bejn 1 ta' Jannar u 30 ta' Ġunju 2001


Lokalita - Liċenzji ġodda - Trasferimenti

Valletta - 10 - 11

Qormi - 4 - 29

Paola - 28 - 28

Cospicua - 2 - 15

Zabbar - 10 - Nil

Zejtun - 36 - 10

Zurrieq - 93

Sliema - 11 - 12

Msida - 10 - 3

St. Julians - 35 - 19

Hamrun - 31 - 11

Rabat - 11 - 8

Birkirkara - 32 - 22

Naxxar - 9 - Nil

Mosta - 14 - 1

Qawra - 11 - 6

Gozo - 30 - 15