STQARRIJA MILL-ONOR. NINU ZAMMIT, MINISTRU TA? L-AGRIKOLTURA U SAJD, DWAR IL-MIŻURI LI QED JITTIEĦDU BI PREKAWZJONI KONTRA L-MARDA TA L-ILSIEN U D-DWIEFER

Il-Ministru ta' l-Agrikultura u Sajd, il-Perit Ninu Zammit, irrefera g'?as-sitwazzjoni pre'?enti fil-konfront tal-pre'?enza tal-marda ta' l-Ilsien u d-Dwiefer fir-Renju Unit, u spjega dak li qed isir lokalment sabiex nipprote'u kemm jista' jkun kontra li din il-marda tidhol f'pajji'?na. Il-Ministru Zammit spjega illi dawn il-mi'?uri huma ferm izjed stretti minn dawk li ttiehdu fl-1994, meta kien hemm din il-marda fil-Libya u fit-Tunesija, liema mi'?uri kienu effettivi billi l-marda n'?ammet barra minn xtutna dakinhar.

B'?alissa s-sitwazzjoni hija li din il-marda ma da'?letx f'pajji'?na. G'?aldaqstant il-mi'?uri me'?uda huma intenzjonati biex jipprote'u minn din l-eventwalita` potenzjalment di'?astru'?a g'?all-industrija tat-trobbija lokali, kompla jg'?id il-Ministru Zammit.

Madanakollu, f'ka'? li din il-marda tfe'' f'pajji'?na, '?a'a li donnu hawn min qieg'?ed jixtieqa, is-Servizz Veterinarju tal-Ministeru ta' l-Agrikultura u Sajd g'?andu ppreparat pjan ta' kontin'enza li huwa msa'?'?a'? bit-Technical Manuals ta' New Zealand. G'?all-kuntrarju ta' dak li intqal il-biera'? mill-kelliem g'?all-Opposizzjoni dwar il-Biedja, l-Onorevoli Noel Farrugia, dan il-Contingency Plan ma kienx jezisti fl-1974, kif ukoll dan il-pjan huwa ta' livell iktar avvanzat mill-mi'?uri ta' dakinhar. Lanqas ma huwa minnu li fl-1974 kien hemm tlett Veterinarji biss, g'?aliex it-tim Malti kien ikkumplimentat billi, fl-iskwadra biex tigi kkontrollata il-marda, kien hemm ukoll 17-il veterinarju Ingliz u tlett veterinarji Taljani.

Dwar it-tilqim kontra din il-marda, il-Ministru Ninu Zammit informa wkoll lill-pubbliku, illi fl-1995, fi '?mien Gvern Nazzjonalista, Malta da'?let membru fl-International Vaccine Bank for Foot and Mouth Disease. Dan ifisser li f'ka'? li jkun hemm il-b'?onn ta' dan it-tilqim, Malta g'?andha rri'?ervat g'?all-u'?u tag'?ha 100,000 do'?a ta' din it-tilqima, li jkunu hawnhekk tlett ijiem biss wara li jintalbu. Il-Ministru spjega wkoll pero`, illi t-tilqima ti'i amministrata biss meta u jekk ikun hemm il-periklu ta' epidemija. Assolutament ma hux il-ka'? li jsir dan it-tilqim issa, g'?ax minbarra li jag'?mel '?afna '?sara lill-produzzjoni e'?istenti, jista' minnu nnifsu jservi ta' riskju ta' tixrid, billi ja'?bi xi ka'?i ta' infezzjoni li jistg'?u jinqalg'?u.

Il-Ministru fakkar ukoll li fl-1993, Malta kellha outbreak ta' Newcastle Disease fost it-ti'ie'. Din il-marda, b'?ala mezz ta' tixrid, hija simili g'?all-marda ta' l-Ilsien u d-Dwiefer. Dakinhar, is-Servizz Veterinarju lokali kkontrolla din il-marda fi'?-'?mien qasir ta' tlett xhur proprju billi applika l-pjan ta' kontin'enza kontra t-tixrid tal-marda ta' l-ilsien u d-dwiefer, amendat g'?al kontra n-Newcastle Disease. Huwa fatt ukoll li dak i'?-'?mien, l-ebda pajji'? ie'?or ma rnexxielu jag'?mel dan il-kontroll b'daqshekk su'?'?ess.

Il-Ministru g'?alaq billi appella g'?al koperazzjoni mill-pubbliku '?alli minkejja li b'?alissa ma hemm l-ebda kaw'?a g'?all-allarm, il-kontrolli li qed jintrodu'?i u jamministra l-Ministeru jkollhom l-effettivita' mixtieqa.