DISKORS TA L-ONOR. AUSTIN GATT, MINISTRU GĦALL-ĠUSTIZJA U GVERN LOKALI, FIL-FTUĦ TAL-KONFERENZA ANNWALI TAL-KUNSILLI LOKALI, GVERN LOKALI GĦALL-INKLUŻJONI SOĊJALI? F'DAR IL-MEDITERRAN GĦALL-KONFERENZI

Sinjuri Sindki, Vici Sindki, Kunsilliera u Segretarji E'?ekuttivi tal-Kunsilli Lokali,

Na'?tikom mer'?ba '?al din il-Konferenza Nazzjonali bit-tema "Gvern Lokali '?all-Inklu'?joni So'?jali".

Minn mindu bdejna norganizzaw il-Konferenza Nazzjonali kull sena, jien dejjem rajtha b'?ala forum fejn nipprovaw flimkien infasslu vi'?joni. Aktar milli okka'?joni biex in'?arsu lura lejn x''?amilna, din '?andha tkun okka'?joni fejn in'?arsu ‘l quddiem. Konferenza Nazzjonali m'hix Laq'?a '?enerali i'?da hi okka'?joni fejn flimkien nesploraw toroq 'odda li l-Kunsilli ta'?na jist'?u ‘l quddiem j'?addu minnhom.

Fl-esperjenza qasira li kellna s'issa, il-Kunsilli Lokali raddew identita` lill-ibliet u l-ir'?ula ta'?na ... i'?da l-bniedem m'hux bl-identita` biss j'?ix.

Lanqas j'?ix biss bl-indafa, u bit-toroq u l-bankini. Hu fundamentali li l-kwalita` ta' l-ambjent urban jew rurali jissarfu fi kwalita` ta' '?ajja.

Wasal '?alhekk i'?-'?mien li waqt li l-indafa u d-dehra tar-ra'?al jid'?lu fir-rutina ta' xo'?ol il-Kunsilli, nibdew na'?sbu kif il-Kunsilli – u aktar importanti minnhekk, il-Kunsilliera ... il-leaders tal-lokalita` -- jid'?lu fir-ru'? tal-lokalita` u dawk il-problemi fil-kwalita` tal-'?ajja ta'?na li huma anqas evidenti minn bankina '?dingata.

Matul din is-sena nkunu qed noqorbu lejn tmiem il-programm estensiv ta' devoluzzjoni ta' funzjonijiet li qabel kien f'idejn il-Gvern u issa qed jie'?du '?siebhom a'?jar il-Kunsilli Lokali. Bdejna bl-ambjent u bil-'bir ta' l-iskart. Komplejna bi'?-'?amma u l-kisi tat-toroq u l-bankini; bi'?-'?amma tal-'onna u spazju pubbli'?i; bi'?-'?amma ta' playing fields u spazji '?al rikreazzjoni u mistrie'?; imba'?ad il-Kunsilli bdew jinfurzaw xi li'ijiet fil-konfini ta'?hom biex dawk ir-residenti li jobdu l-li'i jkunu protetti minn dawk li jiksruha issa qeghdin n'?addu lill-Kunsilli, libreriji u partijiet mill-wirt storiku li '?amlu wisq '?mien minsija u mitluqa; matul din is-sena j'?addu x-shelters tal-karozzi tal-linja u d-dwal fit-toroq tal-ibliet u r-r'?ula ta'?na.

B'dawn il-funzjonijiet f'idejn il-Kunsilli, '?ajjet il-komunita` kollha ser tkun e'?fef u aktar komda. Il-parti l-kbira tal-Maltin jinqdew tajjeb jekk il-Kunsill ta'?hom ji'brilhom i'?-'?ibel regolarment, i'?ommilhom triqithom u l-bankina ta' mal-bieb suret in-nies, il-bozza tat-triq mix'?ulha bil-lejl u li jekk xi '?add jipparkja quddiem il-garaxx ta'?hom ikun hemm min jie'?u azzjoni pronta. Tant a'?jar jekk uliedhom jist'?u ju'?aw librerija lokali armata sew u jmorru jil'?abu fi playing field min'?ajr periklu. Jekk ikollhom b'?onn i'?allsu l-kera tal-Gvern, jew xi li'?enzja, jinqdew fir-ra'?al ta'?hom flok joq'?odu jid'?lu l-Belt. Ftit jew wisq, '?all-parti l-kbira tal-Maltin, hekk qed jinqdew tajjeb.

U'?ud i'?da '?andhom b'?onn ftit aktar minn hekk. Il-b'?onnijiet ta' dawn ivarjaw minn indvidwu '?al ie'?or, u minn lokalita` '?al o'?ra. Il-programm so'?jali tal-Gvern ja'?seb biex kemm jista' jkun i'?it xibka li tassigura li '?add ma jibqa' lura. I'?da l-programm so'?jali tal-Gvern hu me'?jut skond kif jidhru l-'?ti'ijiet minn fuq.

Il-Kunsilli Lokali huma l-opportunita` biex l-inizjattivi so'?jali li nie'?du jaqdu tassew il-b'?onnijiet ta' kull invididwu fis-so'?jeta` ta'?na u dan '?ax il-'?jata tkun qed issir f'livell ferm aktar immedjat fil-komunitajiet ta'?na. '?alija, l-isfida ewlenija '?as-snin li 'ejjin hi kif il-Kunsilli Lokali ser jevolvu biex jaqdu funzjoni so'?jali u m'hux biss funzjoni amministrattiva u infrastrutturali.

Il-b'?onnijiet so'?jali fil-lokalitajiet jvarjaw minn lokalita` '?all-o'?ra. Hemm b'?onnijiet f'titjib ambjentali ta' '?ertu '?oni f'pajji'?na li '?addew minn snin ta' u'?u industrijali u li min'?abba f'dan qed jit'?allas prezz fil-kwalita` ta' '?ajjet dawk li j'?ixu f'dawn i'?-'?oni.

Imba'?ad hemm il-'?ti'ijiet fuq il-front ta' l-edukazzjoni. Il-Kunsilli Lokali di'a` '?adu inizjattivi billi tell'?u korsijiet '?ar-residenti ta'?hom li qabel ma kienux offruti. Je'?tie' i'?da nwess'?u l-iskop ta' dawn l-inizjattivi biex nil'?qu persuni li jbatu biex jiktbu u jaqraw, jew li je'?tie'u ta'?ri' ba'?iku biex ikollhom aktar '?ans isibu ja'?dmu.

Fil-'ejjieni qed naraw ukoll opportunitajiet biex servizzi fil-qasam tas-sa'?'?a wkoll jitmexxew minn leaders lokali. Ma' dawn hemm servizzi spe'?jalizzati fl-oqsma l-o'?ra so'?jali: ix-xo'?ol li qed ja'?mlu llum l-a'enziji tal-Gvern fil-'?idma so'?jali, fix-xo'?ol u t-ta'?ri', u fil-housing so'?jali. Hemm b'?onn infasslu s'?ubija bejn il-professjonisti li ja'?dmu f'dan il-qasam bil-kompetenzi li huma armati bihom u l-leaders tal-kommunita`.

Fil-politika so'?jali tie'?u, il-Gvern irid li pajji'?na jkollu servizzi li ja'?sbu fit-tfal u fil-familji Maltin. Dawn is-servizzi '?andhom jin'?ataw lil dawk li jkun '?addejjin minn kri'?i permezz t'appo'' professjonali biex j'?in lill-individwu u lill-familja tie'?u j'?elbu l-kri'?i kemm jista' jkun malajr. I'?da l-'?idma so'?jali ma ssirx biss meta tinqala' kri'?i. It-tfal u l-familji '?andhom b'?onn appo'' ba'?iku, li '?alkemm m'hux akut, hu xorta importanti '?afna biex ikunu evitati problemi fil-futur. Persuni b'ta'?ri' 'eneriku jist'?u fa'?ilment ja'?tu dan l-appo''. Dawn il-persuni '?andhom ja'?dmu fil-kommunitajiet stess qrib ir-ri'?orsi u l-qa'?da lokali.

Dawn il-'?sibijiet iwassluni '?al konsiderazzjoni o'?ra – jekk wasalx i'?-'?mien li nibdew na'?sbu fuq tis'?i'? aktar tal-kun'?ett ta' re'jonalita`.

Fl-ewwel fa'?i tal-Kunsilli kien importanti li nsa'?'?u l-identita` individwali ta' kull Kunsill u fl-opinjoni tie'?i dan twettaq b'su'?'?ess. Bi'?-'?mien fhimna li kien hemm oqsma fejn il-koperazzjoni bejn il-Kunsilli set'?et isse'?'? min'?ajr ma titnaqqas l-individwalita`. Is-sistemi tal-gwardjani, tad-dwal fit-toroq u tal-bus shelters huma kollha e'?empji '?ari ta' l-evoluzzjoni tal-'?sieb ta' ko-operazzjoni.

I'?da '?adu lura sew milli nitkellmu fuq re'juni u d-domanda li qed na'?mlilkom hi jekk narawx li hemm skop '?alihom. Personalment, ma narax kif nistghu nimir'?u fil-qasam ta' politika so'?jali jekk m'hux fuq ba'?i re'jonali. Nara wkoll possibilita` t'aktar devoluzzjoni f'oqsma differenti jekk l-ener'ija individwali ta' kull Kunsill tista' ssarraf f'siner'ija ta' re'jun. Na'?seb l-anqas jista' jkun hemm dubju li '?erti pro'etti jit'?addmu a'?jar jekk amministrati fuq ba'?i re'jonali – il-bini u t-tmexxijja ta'?-'?entri sportivi u ta'?-'?entri '?all-anzjani huma ka'? tipiku.

Qie'?ed nissu''erixxi '?alhekk li lkoll na'?sbu aktar dwar dan l-i'?vilupp ... '?vilupp li fl-opinjoni tie'?i hu estensjoni naturali tal-'?sieb tal-Kunsilli Lokali.

Dan kollu jrid jintrabat ma' l-a'?'?ar punt li nixtieq na'?mel illum.

Il-Ministeru tie'?i huwa fdat bit-tre'ija ta' pro'etti biex il-Gvern jisfrutta l-opportunitajiet tat-teknolo'ija biex il-pubbliku jinqeda' a'?jar. L-informatika, u l-mezzi 'odda ta' komunikazzjoni '?olqu kumditajiet 'odda i'?da hemm ir-riskju li jin'?olqu livelli 'odda ta' '?vanta'' jekk ma na'?sbux sew kif kul'?add jintla'?aq mill-opportunitajiet li toffri t-teknolo'ija. Fejn s'issa seta' '?assu esklu'? min ma kienx jaf jikteb, jaqra jew j'?odd, illum jista' jkollna grupp 'did ta' illitterati.

Biex nil'?qu lill-'?afna li m''?andhomx il-mezzi jew it-ta'?ri' biex jisfruttaw it-teknolo'ija, hemm b'?onn li l-Kunsilli Lokali jin'?ataw rwol biex jil'?quhom l-istess kif il-Kunsilli '?andhom jil'?qu lill-persuni bl-i'?vanta''i li semmejt fl-ewwel parti tad-diskors tie'?i.

'?aliex nafu li l-Kunsilli Lokali ser ikunu kru'?jali fit-tixrid ta' l-a'?'?ess '?all-informatika, ser ni'?guraw li fuq l-eMalta Commission jkun hemm rabta diretta mal-Kunsilli Lokali. Din il-Kummissjoni ser tara li ji'?died l-a'?'?ess '?at-teknolo'ija ta' l-informazzjoni u '?at-teknolo'ija tal-kommunikazzjoni fid-djar, fl-iskejjel, fil-kummer'?, fl-uffi'?'?ji pubbli'?i. Anke dawk li m''?andhomx il-mezzi biex, jew qatt ma t'?allmu kif, ju'?aw il-kompjuter iridu jkunu inklu'?i fit-tibdil li qed ise'?'? f'pajji'?na.

Ma dan l-aspett ma nistax ukoll ma n'?idx l-aspett ta' servizzi. Il-'?idma tal-Gvern hi diretta lejn it-tnaqqis tal-burokrazija, it-tnaqqis ta' l-iskari'' u '?-'?ieda fl-effi'?jenza. E'?empju di'a` n'?ata bis-sistema tal-'?las tal-kirjiet tal-Gvern u matul din is-sena ser inkunu qed na'?dmu fuq numru ta' sistemi o'?ra, fosthom:

l-applikazzjoni u t-ti'did tal-li'?enzji tan-negozju;

il-'?ru' tal-permessi temporanji;

l-applikazzjonijiet '?all-e'?amijiet;

l-ordni ta' kotba mill-libreriji pubbli'?i;

is-sentenzi tal-Qrati;

sistema ta' customer care s'?i'?a '?all-Gvern kollu.

Na'?laq b'riflessjoni sempli'?i i'?da kru'?jali. Flimkien – Gvern '?entrali u Gvern lokali – nerf'?u r-responsabbilta` '?at-tmexxija tal-komunitajiet ta'?na. Hi responsabbilta` li titlob impenn i'?da li wkoll ta'?ti sodisfazzjon. L-esperjenza tas-snin li '?addew hi esperjenza po'?ittiva li lili ttini kura'' nibni aktar fuqha.

Grazzi '?afna.