DISKORS MILL-ONOR. EDWIN VASSALLO, SEGRETARJU PARLAMENTARI FIL-MINISTERU GĦAS-SERVIZZI EKONOMIĊI, WAQT SEMINAR BIT-TEMA PJAN TA' ĦIDMA 2001 KOMPETITTIVITA' B'INNOVAZZJONI

L-iskop ta' din il-laq'?a hu li ta'?tina l-opportunita' li niltaq'?u flimkien biex nitkellmu dwar programm ta' '?idma li ressaqt li juri l-vi'?joni u l-objettivi li qe'?din nippjanaw li nil'?qu biex inkunu ta' servizz '?as-settur ta' l-mpri'?i '?'?ar.

Bl-istess '?sieb ta' ntrapri'?a, nemmen li '?andna nkunu kapa'?i nkejlu l-produttivita' tal-'?idma ta'?na u naraw kemm qe'?din jirnexxielna nkunu ta' servizz filwaqt li kontinwament qe'?din na'?rfu l-'?ti'ijiet ta' min qie'?ed fis-suq u jiddependi mis-servizz ta'?na. Nemmen li '?andna dmir li na'?tu rendikont tal-produttivita' fil-'?idma ta'?na u '?alhekk permezz tad-diskussjoni u l-pubblikazzjoni tal-programm ta' '?idma qe'?din nuru l-prijorita' fil-vi'?joni ta'?na.

Qie'?ed n'?id "il-'?idma ta'?na" '?aliex jiena konxju li dan il-programm ma nistax na'?dmu wa'?di u lanqas m'hu xi esklussivita' ta' xi Uffi'?'?ju wie'?ed. G'?aldaqstant il-'?sieb tie'?i kien proprju li niltaq'?u u nitkellmu dwar programm ta' '?idma li fih ilkoll '?andna sehem x'na'?tu.

"G'?andna na'?tu sehemna". Fa'?ilment nist'?ajjel li jkun hawn min jirrimarkali "dan huwa programm ta' '?idma tie'?ek, a'?dmu int". Ikolli n'?id li min j'?idli hekk na'?seb li '?adu ma fehemx il-prijorita' ta' l-i'?vilupp ekonomiku ta' pajji'?na li qie'?ed isejj'?ilna biex ma nibq'?ux na'?sbu b'mo'?'? ma'?luq. L-i'?vilupp ekonomiku jitlob minna li ninsew in-ni'?e'? li bnejna '?all-entitajiet ta'?na. B'?al ma ja'?milx sens li mpri'?i jibq'?u ja'?sbu '?al rashom, i'?jed w i'?jed ma ja'?milx sens li a'?na l-burokrati'?i nibq'?u f'ni'?'?a li bnejna '?alina nfusna fil-Ministeri, Dipartimenti, u Entitajiet Governattivi.

Illum forsi nista' n'?id li hija wa'?da mill-ewwel drabi fejn rappre'?entanti tas-settur kummer'?jali, rappre'?entanti mis-settur bankarju u rappre'?entanti mis-settur burokratiku u tal-Gvern qe'?din nin'abru flimkien biex niddiskutu proprju programm ta' '?idma marbut mall-European Charter for Small Enterprises.

Nirreferi '?al dan i'?-Charter b'?ala l-measuring stick fil-'?idma ta'?na u '?alhekk tlabt li d-diskussjoni dwar dan il-programm ta' '?idma ssir b'relevanza ma' dan i'?-Charter. Ma nist'?ux niggarantixxu s-servizz me'?tie' '?as-settur tan-negozji '?'?ar kemm-il darba m'a'?niex ser na'?dmu flimkien.

Kontinwament qe'?din nitolbu lis-settur kummer'?jali jwettaq e'?er'?izzju ta' restructuring. Nitolbu lis-settur kummer'?jali jbiddel il-mentalita' u jara li jla'?'?aq mal-kompetizzjoni billi jkun innovattiv. Nemmen li wasal il-waqt li dan id-diskors n'?iduh lilna nfusna b'?ala burokrati'?i w entitajiet li '?andna dmir li nirrendu servizz '?as-settur kummer'?jali min'?ajr ma na'?'?lu lil min naqdu bla tfixkil u min'?ajr ma nirrikorru '?all-pre'udizzju .

Illum qe'?din niltaq'?u forsi f'wa'?da mill-ewwel laq'?at ta' din ix-xorta. Hija x-xewqa tie'?i li ‘l quddiem inkunu kapa'?i norganizzaw konferenza annwali fejn l-'?aqdiet kollha tan-negozju jiltaq'?u ma' rappre'?entanti ta' Ministeri u Dipartimenti biex inkunu nist'?u niddiskutu sfidi li l-i'?vilupp ekonomiku ta' pajji'?na jlaqq'?ana ma'?hom.

G'?aliex '?andna jkollna interess li niddiskutu l-kwalita' u l-effi'?jenza tas-servizz ta'?na lejn is-settur tan-negozju '?'?ar u s-self employed f'pajji'?na? Nimma'ina li din hija mistoqsija li jkun hawn min jistaqsi kemm-il darba jkun '?adu ma fehemx l-iskop tas-siner'ija li ne'?tie'u fil-'?idma ta' bejnietna.

Is-settur tas-self employed u negozji '?'?ar f'pajji'?na huwa settur li qie'?ed jiffa'?'?ja sfidi i'?da wkoll qie'?ed jo'?loq impjiegi u opportunitajiet minkejja li '?-'?irkustanzi li qie'?ed ja'?dem fihom ma humiex dejjem favorevoli '?all-'?ti'ijiet ta' dan is-settur. G'?andna mat-23,000 impri'?a li j'?addmu 9 min-nies jew anqas u huma l-i'?jed vulnerabbli '?all-iskossi li tista' tie'?u l-ekonomija kemm ‘il fuq kif ukoll ‘l isfel. Is-settur tan-negozji '?'?ar huwa l-ewwel li jgawdi meta l-ekonomija tkun sejra tajjeb u l-ewwel li jmur '?a'?in jekk l-ekonomija tibda sejra lura.

Is-settur tas-self employed u negozji '?'?ar '?alkemm huwa fragmentat f'37 settur differenti ta' produzzjoni u servizzi, huwa settur li qie'?ed jo'?loq l-impjiegi u b'hekk jikkontribwixxi b'mod siewi '?all-i'?vilupp ekonomiku ta' pajji'?na. Bi pja'?ir ninnota li f'Awissu ta' din is-sena s-self employed la'?qu '?-'?ifra ta' 16148, li hija '?jieda ta' 718 jew 4.7% fuq is-sena ta' qabel.

G'?aldaqstant dan huwa settur li jrid ikun stmat bil-fatti u mo'?ti l-attenzjoni li jixraqlu. N'?id "bil-fatti" '?aliex l-imprenditur i'?-'?'?ir '?andna naraw li n'?inuh billi n'?arsuh minn burokrazija '?ejda li tista' tkun qed ixxekkel il-kontribut ta' dan is-settur '?all-i'?vilupp ekonomiku.

G'?al dan il-'?an je'?tie' li naqblu bejnietna s-service providers u nifhmu li ladarba pajji'?na qie'?ed i'?ejji '?as-s'?ubija s'?i'?a fl-Unjoni Ewropeja, '?andna n'?arsu lejn il-European Charter for Small Enterprises biex naraw li na''ornaw il-mentalita' ta'?na mal-mentalita' ta' dan i'?-charter li qie'?ed ja'?ti gwida kif na'?dmu.

Kompetizzjoni b'Innovazzjoni huwa programm ta' '?idma li fit-twettiq tie'?u naslu biex in'?arsu lejn:

1. Opportunitajiet kummer'?jali

2. In'?entivi Finanzjarji

3. Bidliet fil-Pro'?eduri Burokrati'?i

4. L-isfidi ta' l-Unjoni Ewropeja.

Huwa programm li rridu na'?dmuh flimkien, klijenti ta' xulxin. Nis'?aq fuq id-dmir ta' servizz effi'?jenti mo'?ti mis-settur burokratiku. I'?da bl-ebda mod ma rrid li b'din l-insistenza na'?ti l-impressjoni li s-settur kummer'?jali ma '?andu l-ebda obbligi lejn l-i'?vilupp ekonomiku tal-pajji'?. Jekk l-individwali'?mu huwa negattiv fil-burokrazija, daqshekk ie'?or huwa negattiv l-individwali'?mu fis-settur kummer'?jali. Dan il-programm ta' '?idma jrid ikollu b'?ala msie'?ba fih is-settur burokratiku kif ukoll is-settur kummer'?jali sostnut minn impenn politiku kemm fuq livell nazzjonali, kif ukoll fil-livell lokali.

L-objettivi ta' dan il-programm ta' '?idma kemm-il darba ji'u attwati ser i'?inu biex f'pajji'?na nkunu f'po'?izzjoni a'?jar li l-ekonomija ta'?na tikber u tkun kapa'?i ssostni l-i'?vilupp so'?jali w ekonomiku tal-poplu ta'?na. I'?da l-objettiv prin'?ipali tal-'?idma ta'?na u ta' dan il-programm hu t-tkattir ta' l-impjiegi. L-i'?vilupp ekonomiku ta' pajji'?na jkun wie'?ed sostenibbli daqskemm ser ikun kapa'?i jwassal biex jin'?olqu mpjiegi. Irridu no'?olqu mentalita' li kapa'?i tapprezza l-innovazzjoni u tkun fil-fatt mentalita' kummer'?jali u mprenditorjali nnovattiva.

Ma nist'?ux naslu li no'?olqu din il-mentalita' imprenditorjali fis-settur burokratiku jekk ma nfittxux li noffru servizz ta' kwalita' u effi'?jenti. G'?alhekk huwa ma'?sub li dan il-programm ta' '?idma j'?inna n'?ommu konsultazzjoni kontinwa kemm mas-setturi kummer'?jali kif ukoll bejnietna s-settur burokratiku. B'hekk inkunu kapa'?i na'?rfu t-tibdil li jkun qie'?ed jolqot is-suq u nkunu konxji '?alhekk tal-'?ti'ijiet 'odda tas-settur.

L-impenn imprenditorjali hi l-isfida li b'?ala pajji'? nemmen li qe'?din niffa'?'?jaw. Il-bi'?a' mit-te'?id tar-riskji trid tinbidel ma' kapa'?ita' '?all-evalwazzjoni li twassal g'?at-te'?id tar-riskji. Ma nist'?ux nibq'?u settur kummer'?jali jew settur burokratiku li nfittxu kontinwament kif nivvintaw burokrazija '?ejda. L-effi'?jenza '?andha tkun l-isfida ta'?na lkoll.

Spi'?'?a '?all-Gvern '?alih i'?-'?mien li fih jipprova jkun huwa l-akbar negozjant tal-pajji'?. Spi'?'?a '?-'?mien li l-Gvern jiddetta l-mi'?uri ta' protezzjoni li jeskludu lil pajii'?na mil-bqija tal-kompetizzjoni. Illum irridu na'?dmu biex b'?ala Gvern u settur burokratiku n'?inu '?a jin'?olqu '?-'?irkostanzi fejn min qie'?ed fin-negozju jkun jista' ja'?dem bla tfixkil u bla bi'?a' mill-kompetizzjoni u jkun kapa'?i jikkompeti b'innovazzjoni '?aliex jin'?ata servizz effi'?jenti u prodott ta' kwalita'.

B'din il-vi'?joni u konxju ta' dawn l-isfidi nitlob li tinfeta'? id-diskussjoni dwar x'inhuma l-isfidi '?alina li ser na'?dmu flimkien l-objettivi ta' dan il-programm ta' '?idma b'relevanza mall-European Charter for Small Enterprises.