Il-Ministeru tal-Biedja u Sajd iwiegeb kritika ta' l-Oppozizzjoni dwar il Biedja u l-Unjoni Ewropeja

B' úona ta' kummerð óieles il-bdiewa, raóóala u sajjieda Maltin xorta jistæu jesportaw lejn is-suq Ewropew.

Din is-sitwazzjoni tikkonferma iú-úieda ta' 40% fl-esportazzjoni tal-patata matul l-istaíun '97 u '98 æall-konsumatur Ewropew taót it-tmexxija tal- Gvern prezenti.

Dan qalu l-Ministru tal-Biedja u Sajd, Noel Farrugia, sabiex jikkonferma bil-fatti kemm kien skorret u falz id-diskors tal-Kap ta' l-Oppoúizzjoni u Shadow Minister æall-Biedja u Sajd dwar il-poúizzjoni ta' úona ta' kummerð óieles bejn Malta u l-Unjoni Ewropea.

Huwa kien qed jæid dan meta kien qed iúur lill-bdiewa fil-Pitkalija fejn kompla jæidilhom li prova oóra ta' dan hi li l-Gvern prezenti reía beda l-esportazzjoni tal-basal lejn l-Olanda, wara li din kienet ilha wieqfa æal aktar minn 11-il sena.

Huwa kompla jæid li matul dawn l-aóóar sena u nofs il-Gvern prezenti fetaó l-esportazzjoni ta' óaxix frisk lejn ir-Renju Unit u qed jissokta sabiex jiúviluppa s-suq tal-produzzjoni organika.

Esportazzjoni oóra kienet dik ta' 12-il tunnellata ta' lampuka pproðessata lokalment fiz-zalza u dik tal-majjal frisk fejn l-arraníamenti li kienu saru sabiex jiíu esportati 10,000 majjal kellhom jiíu móassra æaliex matul is-sena l-oóra il-bejæ tal-majjal lokalment údied b' aktar minn miljun lira fuq dak tas-sena ta' qabel.

Meta rrefera æall-prezzijiet tal-prodotti, i-Ministru spjega lill-bdiewa l-eúempju prattiku tat-tadam fejn il-bdiewa Ewropej æandhom prezz ta' 2 cents il-kilo, meta f' Malta l-prezz æall-bdiewa s-sena l-oóra u din is-sena, jvarja minn 7 cents æal 9 cents il-kilo.

Dwar dan huwa kompla jæid li bdew jonqsu s-sussidji li llum, anki æall-Unjoni Ewropea huma regolati mill-ftehim fuq il-Biedja fi ódan l-Æaqda Dinjija æall-Kummerð (WTO). Fil-fatt, is-sussidji mistennija li jispiððaw sas-sena 2010 u æal dan ir-rigward, is-sussidji se jkunu punt jaóraq fin-negozjati íodda fuq il-biedja fl-Æaqda Dinjija æall-Kummerð li æandhom jibdew is-sena d-dieóla.

Quddiem din is-sitwazzjoni n-negozjati ta' úona ta' kummerð óieles mhux se timblokka s-settur tal-Biedja u Sajd kif kienu imblokkawh in-negozjati tal-Gvern precedenti f' disa' snin u nofs ta' negozjati ta' sóubija sóióa.

Huwa spjega li æall-kuntrarju t-triq tal-Gvern prezenti, filwaqt li se tipproteíi lill-bdiewa, raóóala u sajjieda Maltin, se toóloq ambjent ta' diskussjoni fejn l-Unjoni Ewropea taæraf aktar mill-qrib is-sensittività ta' setturi artiííjanali tal-Biedja u s-Sajd tal-gúejjer Maltin.

Huwa temm jæid lill-bdiewa li Úona ta' Kummerð Óieles bejn Malta u l-Unjoni Ewropea se úúied ir-ritmu ekonomiku fid-dawl li jiúdied il-kummerð tal-materja prima u makkinarju æas-setturi tal-Biedja u s-Sajd mill-pajjiúi ta' l-Unjoni mpurtati f' Malta, b' riúultat li tikber l-esportazzjoni tal-prodotti agrikoli tradizzjonali æas-servizz tal-konsumatur Ewropew.

Punti oóra li rrefera æalihom huma li l-Unjoni tipprovdi u tæin finanzjarjament:

• biex jiíi rraníat l-ambjent rurali f' bini ta' óitan tas-sejjieæ u b' konservazzjoni tal-óamrija. Biss dan diíà qed isir f' Malta u Æawdex, bóalma juru proíetti ta' Wied il-Qlejæa tant li fi ódan il-Ministeru æall-Biedja u Sajd twaqqaf Dipartiment ídid, id-Dipartiment tar-Rural Development and Landscaping.

• biex jinxtara makkinarju ídid u iújed effiðjenti fil-qasam tal-biedja. Biss dan diíà qed isir f' Malta u Æawdex, permezz ta' skemi mill-æajnuna tal-banek.

• biex jinbdew impjanti ta' tisfija tad-drenaíí u f' bini ta' sistemi ta' provvista ta' l-ilma second class æat-tisqija ta' l-uðuó tar-raba'. Biss dan diíà qed isir kif juri l-proíett ta' Sant Antnin.

• biex il-prodotti agrikoli jitkabbru b' mod iújed effiðjenti u abbundanti. Biss dan diíà qed isir permezz ta' diversi servizzi u l-infrastrutura meótieía fi ódan id-Dipartiment tal-Biedja.

• Is-sajjieda li jiúviluppaw aktar l-akwakultura. Ma jidhirx li hu minnu li sajjieda fil-pajjiúi fl-Unjoni Ewropea jinæataw æajnuna biex jiddiversifikaw fl-akwakultura.