Tlett proposti ghad-diskussjoni dwar tibdil fis-sistema ta' l-istipendju ghall-Universita' - Punti mid-Diskors tal-Ministru Evarist Bartolo waqt laqgha ma' l-istudenti ta' l-ewwel sena illum 3 ta' Ottubru 1997
PR1896
03/10/1997
| Imkien fid-dinja ma æadha teúisti s-sistema bóal dik li æandna | f'Malta li dawk li jistudjaw l-Università minbarra li ma jóallsux tal-kors li jaæmlu, jinæataw ukoll stipendju biex jæinhom fl-ispejjeú taæhom tal-óajja ta' kuljum. Aktar ma studenti bdew ikomplu l-istudji taæhom fl-Università aktar u aktar pajjiúi sabu li ma setæux aktar isostnu mill-fondi pubbliði spiúa qawwija biex ióallsu æat-tmexxija, salarji, programmi ta' riðerka fl-universitajiet u fl-istess óin it-taælim jibqa' bla ólas u l-istudenti jinæataw somma flus waqt l-istudji taæhom. |
| Matul dawn l-aóóar 40 sena pajjiúi akbar, avanzati u sinjuri | aktar minna bóal dawk Skandinavi, il-Kanada, il-Íappun u l-Istati Uniti mxew lejn sistema li flok jaætu flus lill-istudenti, idaóólu sistema ta'self li l-istudenti universitarji jibdew ióallsu lura malli jibdew jaódmu. Is-settur privat li jgawdi mill-gradwati li joóoríu mill-università wkoll beda jaætu sehemu permezz ta' appoíí finanzjarju. |
| F'dawn l-aóóar 10 snin il-finanzjament ta' l-universitajiet f'óafna | pajjiúi tad-dinja æadda minn bidliet oóra. Bdew deólin l-iskemi ta' self kemm fuq il-flus li l-istudenti æandhom búonn biex jæixu kif ukoll fuq il-flus li l-università titlobhom ióallsuha biex ikunu jistæu jaæmlu xi kors. |
| Diskussjoni dwar il-futur ta' kif se niffinanzjaw l-edukazzjoni | universitarja f'pajjiúna ma tistax tinæalaq biss f'qafas dejjaq u teknika ta' liema skema hija addattata æalina. Irridu narawha fi kwadru íenerali ta' x'æandu jkun il-futur ta' l-edukazzjoni universitarja f'pajjiúna, kemm nixtiequ nifirxu din l-edukazzjoni universitarja u liema sistema ta' finanzjament tista' ssostni l-futur ta' l-edukazzjoni universitarja fit-tul. |
Università aktar miftuóa
| Meta jiíi biex jikkunsidra l-futur ta' finanzjament ta' l-edukazzjoni | universitarja f'pajjiúna l-Gvern preúenti se júomm quddiem æajnejh il-óin kollu l-prinðipju li l-università æandha tkompli tinfetaó æal aktar u aktar studenti. Biex naæmlu dan irridu ntejbu iújed u iújed il-kwalità ta' l-edukazzjoni primarja, sekondarja u post-sekondarja. Irridu ninvesti iújed f'dawn l-oqsma. Dawk kollha li jilóqu l-livelli akkademiði mixtieqa ma æandu jkollhom l-ebda xkiel soðjali jew finanzjarju biex jidólu jistudjaw fl-Università. |
| L-æaúliet li qed jesplora l-Gvern dwar il-bidliet li hemm búonn | fil-mod kif tiíi finanzjata l-edukazzjoni universitarja huma: |
| 1 li l-Università tibda tiððaríja lill-istudenti l-ispejjeú | tal-korsijiet li jaæmlu u l-Gvern idaóóal skemi ta' self biex l-istudenti jkunu jistæu jlaóóqu ma' dawn l-ispejjeú kif ukoll biex jissellfu æall-búonnijiet taæhom waqt li jkunu qed jistudjaw. L-istudenti mbaæad jibdew ióallsu lura dan is-self meta jibdew jaódmu u skond il-livell ta' dóul li jkollhom. Il-perjodu li fih ióallsu lura s-self jinfirex fuq æadd ta' snin biex ma jkunx piú eúaíerat æall-gradwati. |
| 2li l-Università tibda tiððaríja lill-istudenti l-ispejjeú | tal-korsijiet li jaæmlu u l-Gvern jaæti s-somma sóiha ta' flus lill-istudenti biex ikunu jistæu jóallsu lill-Università. L-istudenti ma jkunux mistennija jaætu lura lill-Gvern din is-somma flus. Il-Gvern joóloq skema ta' self lill-istudenti biex ikunu jistæu jlaóóqu mal-ispejjeú taæhom fil-óajja ta' kuljum waqt li jistudjaw. L-istudenti wara li jiggradwaw u jibdew jaódmu jkunu mistennija jóallsu lura dan is-self. |
| 3li l-Gvern jaæti s-somma flus li l-istudenti lokali æandhom | búonn biex ióallsu lill-Università tal-kors li tipprovdilhom, jaæti wkoll parti mis-somma bóala stipendju li l-istudenti æandhom búonn æall-ispejjeú taæhom fil-óajja ta' kuljum u l-parti l-oóra tkun f'forma ta' self li l-istudenti jridu jroddu lura meta jibdew jaódmu. B'din il-proposta tkun din il-parti biss mill-istipendju li l-istudenti jkunu mistennija jroddu lura. |
Meta jseóóu u lil min jolqtu l-bidliet
| Hemm varjetajiet oóra ta' æaúliet li l-Gvern æandu quddiemu iúda | dawn xi ftit jew wisq jaqæu taót waóda minn dawn it-tlieta. Il-Gvern jixtieq jisma' x'æandhom jæidu dwar dawn l-æaúliet is-setturi differenti tal-pajjiú, l-aktar l-istudenti universitarji nfushom li mhix l-ewwel darba li qalu li kapaði jaraw il-íid nazzjonali kollu u mhux l-interessi persunali taæhom biss. |
| Il-Gvern irid jiddeðiedi wkoll meta se tibda titóaddem is-sistema | l-ídida u lil-liema studenti se tolqot mill-ewwel. |
| Jekk il-Gvern irid li tidóol sistema ídida li biha ð-ðittadini | in íenerali se jíorru inqas direttament il-piú ta' l-edukazzjoni universitarja u jdaóóal sistema li dan il-piú iíorruh l-iújed dawk li se jgawdu direttament minnu æandu jmur æall-ewwel æaúla. |
| L-istudenti kollha li hemm bóalissa l-Università jiíu offruti | skemi ta' self biex jiffinanzjaw kemm l-ispiúa tal-korsijiet taæhom kif ukoll l-ispiúa tal-óajja ta' kuljum taæhom. |
| Il-Gvern jista' jaæúel ukoll li jóalli lill-istudenti kollha li | bdew l-istudji taæhom qabel Ottubru 1997 bis-sistema preúenti ta' taælim b'xejn u stipendju u minflok idaóóal is-sistema l-ídida æall-istudenti l-íodda. |
| Din id-deðiújoni trid tittieóed ukoll fil-kaú taú-úewí æaúliet | l-oóra li l-Gvern æandu quddiemu. Dawn iú-úewí æaúliet jipproponu bidliet inqas radikali u aktar gradwali. Fil-fatt it-tielet æaúla tfisser li l-istipendju jibqa' iúda taót forma differenti. |
| Dawn iú-úewí æaúliet huma l-bidu, tat-tieni aktar mit-tielet, | tat-twettiq tal-prinðipju li min igawdi mill-edukazzjoni universitarja jibda jíorr parti mill-ispiúa li s'issa qed joóoríu dawk kollha li jóallsu t-taxxi anki jekk huma jew membri tal-familji taæhom ma jmorrux l-Università. |
| Meta jiíi biex jaæúel liema sistema ta' finanzjament se jaddotta | l-Gvern irid li jibqa' jinkoraíixxi aktar studenti jmorru jistudjaw l-università, irid jiúgura li din is-sistema ma toóloqx xkiel impossibbli æall-istudenti iúda fl-istess óin ma toóloqx piú eúaíerat fuq dawk li jóallsu t-taxxi u li bi flushom diía' qed jiffinanzjaw l-edukazzjoni primarja, sekondarja u post-sekondarja fl-iskejjel pubbliði u tal-Knisja. |
| It-tibdil fis-sistema ta' finanzjament ta' l-edukazzjoni | universitarja tippermetti wkoll lill-Gvern jinvesti aktar fit-titjib tal-kwalità ta' edukazzjoni f'pajjizna fil-livelli kollha, inkluú fl-università nnifisha. |
Other Press Releases:
PR261902
STQARRIJA MILL-UFFIĊĊJU TAL-PRIM MINISTRU “Ejjew flimkien inkunu ta’ salva...
PR261901