Ippubblikat ir-rapport tal-Kumitat ghall-prevenzjoni mit-tortura

Dalgóodu, il-Ministru ta' l-Intern, Tonio Borg, ippubblika r-Rapport li l-Kumitat góall-Prevenzjoni mit-Tortura tal-Kunsill ta' l-Ewropa góamel dwar il-postijiet ta' detenzjoni f'Malta. Din iú-újara saret sena ilu mis-16 sal-21 ta' Lulju 1995, u r-Rapport wasal góand il-Gvern Malti fil-bidu ta' din is-sena. Bóalma jsir f'kull újara oóra f'pajjiúi li jaððettaw li jsiru dawn iú-újarat, il-Gvern jiíi mitlub jagómel Rapport hu wkoll bóala reazzjoni. Dan ir-Rapport tal-Gvern íie ppubblikat ukoll illum.

Ta min jgóid li l-Gvern Malti bl-ebda mod ma kien marbut illi jippubblika la r-Rapport tas-CPT (Committee for the Prevention of Torture), u lanqas ir-Risposta tiegóu. Anzi, il-Konvenjoni ta' l-1987 li waqqaf dan il-Kumitat (li l-Ministru Borg kien membru tiegóu bejn l-1990-95), tipprovdi li r-Rapport hu wieóed konfidenzjali.

Il-Gvern iúda óass li mhux biss m'góandu xejn x'jaóbi dwar il-qagóda tal-postijiet ta' detenzjoni f'Malta, iúda talli Rapporti bóal dawn joffru riga tajba u effiðjenti biex wieóed iqis u jkejjel il-miúuri li ttieódu, u jgóin fit-tfassil ta' proíetti góall-futur.

F'kull pajjiú li ssirlu újara, id-delegazzjoni tas-CPT tikkommenta fuq tliet oqsma u ðioe':

(a) il-óabs;

(b) ið-ðelel fejn il-Pulizija úúomm il-persuni arrestati u

(ð) l-isptarijiet mentali f'dawk il-Wards fejn paújenti qegódin hemm kontra l-volonta' tagóhom.

Il-Ministru esprima s-sodisfazzjon tiegóu li wara ú-újara tagóhom, id-delegati tas-CPT ikkonkludew li f'kull post li úaru, mhux biss ma sabux evidenza ta' trattament óaúin, iúda lanqas ma semgóu ilmenti jew allegazzjonijiet ta' trattament óaúin. Ta min jgóid illi:

(a) id-delegazzjoni kienet komposta minn óamsa min-nies mill-Kumitat, kif ukoll tliet konsulenti u esperti. Úewí membri kienu móallfin prominenti u ðioe' l-Imóallef Machacek li hu Imóallef fil-Qorti Kostituzzjonali ta' l-Awstrija, u l-Imóallef Zakine li hu membru tal-Qorti tal-Kassazzjoni fi Franza;

(b) id-delegazzjoni tóalliet tmur fejn trid u tkellem lil min trid. Kulóadd kellu ordni li jóallihom ikellmu lil min iridu, mingóajr indóil ta' xejn. L-ebda rappreúentant tal-Gvern jew tal-Ministeru ma akkumpanjahom. Huma ltaqgóu ma membri ta' l-Opposizzjoni, tal-Íudikatura, u persuni attivi fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem. Fir-Rapport igóidu:

"... the CPT welcomes the excellent spirit of co-operation encountered before, during, and after the delegation's visit to Malta ..."

Dwar il-óabs, is-CPT laqgóu b'sodisfazzjon

(a) id-dóul fis-seóó tar-Regolamenti íodda dwar il-Óabs;

(b) ir-refurbishment li sar, l-aktar fid-Division 5;

(ð) iú-újieda fil-gwardjani minn 87 góal 136 mill-aóóar darba li s-CPT góamlet újara f'Malta;

(d) li ið-ðelel kienu f'qagóda sodisfaðenti fið-ðelel;

(e) il-óolqien tad-Division 7 góal priíunieri bi problema tad-droga;

(f) l-introduzzjoni ta' call system;

(í) l-góoti ta' mill-inqas siegóa góal eserðizzju lil kull priíunier;

(ó) li sar progress sinifikanti fil-qasam ta' l-edukazzjoni;

(i) li sar progress serju fil-qasam tal-kura medika fil-Óabs;

(j) il-progress li sar f'kuntatti tal-priíunieri ma' qrabathom.

Is-CPT ma íewx f'Malta biex iqassmu ðertifikati li kollox miexi pinna u m'hemm xejn x'isir. F'kull pajjiú li jmorru jgóaddu kummenti, jikkritikaw, u jagómlu suííerimenti. Dawn jagómluhom bl-iskop li l-kondizzjonijiet tad-detenzjoni jitjiebu. Fil-qasam tal-óabs, il-kritika prinðipali kienet li:

(a) hemm búonn li jingóata iktar xogóol lill-priíunieri sabiex dawn ma jaólux il-óin tagóhom.

Il-Gvern wieíeb billi qal li ivvota Lm15,000 bóala ólas extra góal priíunieri li jaódmu; óaríu l-applikazzjonijiet góal part-time instructors sabiex il-Workshops jiftóu kollha. Il-priíunieri kollha f'Division 7 jaódmu;

(b) hemm búonn ta' iktar klassifikazzjoni ta' priíunieri.

Il-Gvern irrisponda li l-proíett tal-óabs il-ídid ser isir proprju góalhekk, sabiex il-priíunieri jiíu klassifikati aójar. Il-óolqien tad-Division 6 (Maximum Security) u Division 7 (Substantive Abuse Assessment Unit), u l-óolqien dalwaqt ta' Juvenile Unit, huma miúuri temporanji iúda effettivi góal klassifikazzjoni sakemm il-proíett jitlesta. L-ewwel Wing li se tinbena ser tkun dik taú-úgóaúagó;

(ð) in-nuqqas ta' Direttur full-time.

Fil-fatt dan íie appuntat u s-Sur Emanuel Cassar ilu fil-kariga mill-1 ta' Jannar 1996, wara li kien ilu Aíent Direttur mill-31 ta' Lulju 1995.

Dwar il-POSTIJIET TA' DETENZJONI TAL-PULIZIJA, is-CPT reígóet góamlet il-kritika li góamlet óames snin ilu dwar:

(a) l-atmosfera in íenerali tal-Lock-Up.

Il-Gvern irrisponda li kien approva proíett góall-bini ta' Lock-Up ídid, li góandu jibda din is-sena, b'vot kapitali ta' xi Lm400,000;

(b) il-fatt li f'Malta l-avukat m'góandux dritt li jkun preúenti waqt l-arrest u l-interrogatorju ta' persuna arrestata.

Il-Gvern wieíeb li góalissa introduða Kodiði ta' Prattika góall-Pulizija li jinterrogaw. Se jintroduði wkoll ir-reíistrazzjoni elettronika ta' l-istqarrijiet tal-persuni arrestati. Meta l-waqt ikun opportun, jista' jiddaóóal id-dritt ta' l-avukat li jkun preúenti, waqt l-interrogatorju; dan isir fuq medda ta' úmien u bis-salvagwardji neðessarji biex ma jsir xejn li jtellef l-investigazzjoni da parti tal-Pulizija;

(ð) saru úewí újarat f'ðelel f'Góases tal-Pulizija, dik ta' San Íiljan u dik ta' Bormla. Dik ta' San Íiljanma kenitx qed tintuúa, iúda kienet fi stat maómuí. Minn dak in-nhar íiet fumigata u qiegóda f'uúu. F'dik ta' Bormla kien hemm úewí ðelel, waóda aððettabbli, l-oóra le minóabba li ma kellhiex dawl. Din it-tieni waóda m'góadhiex f'uúu.

Ta' min igóid li:

(i) il-perjodu ta' arrest f'Góases hu limitat; kull min jiíi arrestat íeneralment jibagótuh d-Depot;

(ii) is-CPT fl-ebda mument ma qalu - kif qalu dwar pajjiúi oóra Ewropej - li dawn il-kondizzjonijiet kienu jammontaw góal xi trattament inuman. Íibdet l-attenzjoni tal-Gvern li l-affarijiet setgóu jitraníaw u hekk íara';

(iii) il-Ministeru ta' l-Intern óatar lill-ex Kummissarju tal-Pulizija Alfred Calleja sabiex perjodikament iúur il-postijiet ta' detenzjoni kollha tal-Pulizija u jirrelata lill-Ministru.

(d) is-CPT góadha mhix kuntenta dwar il-post fejn jinúammu l-immigranti projbiti. Íie spjegat iúda li dawn l-immigranti - kuntrarjament góal li kien isir qabel - m'góadhomx jinúammu l-óabs. Anzi íie identifikat post f' Ta' Kandja li jista' jservi bóala Ðentru ta' Detenzjoni ta' Immigranti Projbiti fejn jinúammu sakemm jiíu deportati. Sadanittant qed jinúammu f'post Ta' Kandja li íie irraníat fuq ir-rakkomandazzjonijiet tas-CPT wara ú-újara tagóhom.

Dwar l-ISPTAR MONTE CARMELI, is-CPT laqa' b'sodisfazzjon

(a) il-pjan il-ídid tal-Gvern góas-Saóóa Mentali;

(b) il-projbizzjoni ta' uúu ta' physical restraint mal-paújenti;

(ð) il-livell íenerali tal-kura medika mogótija mill-Psikjatri;

(d) l-uúu limitat óafna tal-ECT (Electro Convulsive Therapy);

(e) il-livell góoli tas-Central Occupational Therapy Unit u s-Social Centre fl-Isptar Monte Carmeli.

Is-CPT ikkritikaw il-kondizzjonijiet ta' Ward 10, in-nuqqas ta' uúu ta' fisjoterapija, u ðerti miúuri úejda ta' sigurta' f'Wards fejn ma kienx hemm búonnhom.

Dan hu Rapport oííettiv li jista' jgóin fl-iúvilupp tal-bidliet li qed isiru fl-oqsma fejn saret újara mis-CPT. Huwa rapport poúittiv, tajjeb óafna meta komparat ma'dawk ta' pajjiúi oóra Ewropej - u mimli suííerimenti utili. Góandu jservi ta' xprun biex ir-riformi li nieda l-Gvern ikomplu, u jiíu mwettqa b'suððess.

Fl-aóóar tal-Konferenza Stampa l-Ministru qassam kopja ta' ktejjeb úgóir li ser jibda jitqassam lil kull priíunier malli jidóol il-Óabs, li fih informazzjoni dwar id-drittijiet u dmirijiet ta' kull min jidóol fil-Faðilita' Korrettiva ta' Kordin.